การสนับสนุนพรรคการเมืองฝ่ายขวาจัดที่เพิ่มมากขึ้นกำลังกดดันให้รัฐบาลยุโรปต้องออกกฎระเบียบควบคุมการเข้าเมืองที่เข้มงวดมากขึ้น สวิตเซอร์แลนด์เตรียมลงคะแนนเสียงในข้อเสนอที่จะยกระดับแนวคิดนี้ไปอีกขั้น นั่นคือ การกำหนดเพดานจำนวนประชากร
หากการลงคะแนนในวันที่ 14 มิถุนายนนี้ผ่านไปได้ อาจนำไปสู่การห้ามผู้มาใหม่เข้าประเทศโดยสิ้นเชิง หากจำนวนประชากรเพิ่มขึ้นจากประมาณ 9 ล้านคนในปัจจุบันเป็นมากกว่า 10 ล้านคน โดยไม่แยกแยะระหว่างผู้ลี้ภัย แรงงานฝีมือ และผู้จัดการระดับสูงที่มีเงินเดือนหกหลัก
การลงคะแนนจะจัดขึ้นภายใต้ระบบการลงประชามติที่เป็นเอกลักษณ์ของประเทศเกี่ยวกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญและนโยบาย และผลสำรวจชี้ให้เห็นว่า มีโอกาสที่คนสวิสจะอนุมัติ ความเสี่ยงคือ อาจนำไปสู่การขาดแคลนทักษะที่สำคัญ ซึ่งจะส่งผลเสียต่อความสามารถในการแข่งขันของสวิตเซอร์แลนด์
อะไรทำให้เกิดการเรียกร้องให้จำกัดจำนวนประชากรในสวิตเซอร์แลนด์
เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างรวดเร็วของสวิตเซอร์แลนด์ดึงดูดแรงงานต่างชาติจำนวนมาก ประเทศนี้เป็นที่ตั้งของธุรกิจระดับโลกมากมาย รวมถึง UBS Group, Nestle และ Novartis ภาษีที่ค่อนข้างต่ำ ประชากรที่มีทักษะสูง และการบริหารราชการที่คล่องตัว ยังดึงดูดธุรกิจต่างชาติขนาดใหญ่ เช่น Google, IBM และ Walt Disney ผลผลิตทางเศรษฐกิจต่อหัวของสวิตเซอร์แลนด์อยู่ในอันดับที่ 6 ของโลก
จำนวนประชากรของสวิตเซอร์แลนด์เติบโตอย่างต่อเนื่องมาเกือบ 5 ทศวรรษ และชาวท้องถิ่นจำนวนมากบ่นเรื่องค่าเช่าที่สูงลิ่ว การจราจรติดขัด และความแออัดบนรถไฟและรถโดยสาร ซึ่งส่งผลเสียต่อคุณภาพชีวิตของพวกเขา
พรรคประชาชนสวิส (SVP) ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายขวา ได้รับคะแนนเสียง 28% ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด ด้วยการรณรงค์ที่นำเสนอความเป็นพลเมืองสวิสว่าเป็นสิทธิพิเศษ ไม่ใช่สิทธิโดยชอบธรรม พรรคนี้เสนอแนวคิดเรื่องการจำกัดจำนวนประชากรในปี 2023 โดยนำเสนอว่าเป็นวิธีที่จะรักษาวิถีชีวิตแบบสวิสและปกป้องสิ่งแวดล้อมจากกิจกรรมของมนุษย์ที่มากเกินไป
ประชากรของสวิตเซอร์แลนด์เพิ่มเร็วแค่ไหน?
ประชากรของสวิตเซอร์แลนด์เติบโตประมาณ 10% ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งเร็วกว่าในสหภาพยุโรปมาก โดยที่ประชากรในสหภาพยุโรปเติบโตน้อยกว่า 2% ในช่วงเวลาเดียวกัน ตามข้อมูลของธนาคารโลก การย้ายถิ่นฐานเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้ประชากรสวิตเซอร์แลนด์เพิ่มขึ้น ขณะที่อัตราการเติบโตตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นผลต่างระหว่างจำนวนการเกิดและการตาย คิดเป็นเพียงประมาณ 1 ใน 10 ของการเติบโตทั้งหมด
การเพิ่มขึ้นนี้สูงเป็นพิเศษในปี 2023 เนื่องจากทางการสวิตเซอร์แลนด์นับรวมมาจำนวนผู้ลี้ภัยจากยูเครนเป็นครั้งแรก โดยที่ในหลายปี ผู้ย้ายถิ่นฐานมาจากสหภาพยุโรปหรือประเทศที่สวิตเซอร์แลนด์มีข้อตกลงการค้าเสรีและความร่วมมือด้วยเป็นส่วนใหญ่
มีโอกาสที่การลงคะแนนจะผ่านแค่ไหน
มีโอกาสค่อนข้างสูงที่จะผ่าน แม้ว่ารัฐบาล ซึ่งในสวิตเซอร์แลนด์ประกอบด้วยพรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดเสมอ รวมถึงพรรค SVP จะคัดค้านแผนนี้ก็ตาม ผลสำรวจที่จัดทำขึ้นในปลายเดือนพฤศจิกายนและเผยแพร่เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม ชี้ให้เห็นว่า 48% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งมีแนวโน้มที่จะสนับสนุนข้อเสนอนี้ หรือได้ตัดสินใจแล้วว่าจะลงคะแนนให้ มีเพียง 41% เท่านั้นที่คัดค้าน ขณะที่ 11% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งยังไม่ตัดสินใจ
ในระบบประชาธิปไตยโดยตรงของสวิตเซอร์แลนด์ ประชาชนลงคะแนนเสียงได้มากถึง 4 ครั้งต่อปีในประเด็นต่างๆ ตั้งแต่ภาษีมรดกไปจนถึงว่าลิงควรได้รับสิทธิมนุษยชนหรือไม่ การสนับสนุนข้อเสนอมักจะลดลงเมื่อวันลงคะแนนใกล้เข้ามา อย่างไรก็ตาม การสำรวจก่อนหน้านี้ในเดือนกรกฎาคมก็แสดงให้เห็นอัตราการอนุมัติ 48% สำหรับแนวคิดการจำกัดจำนวนประชากร ซึ่งบ่งชี้ว่ามีฐานการสนับสนุนที่มั่นคงและไม่น่าจะลดลง
การจำกัดจำนวนประชากรจะเกี่ยวข้องกับอะไรบ้าง
ผู้สนับสนุนแผนดังกล่าวเสนอข้อตกลงหลายขั้นตอนที่จะเริ่มบังคับใช้หากประชากรของสวิตเซอร์แลนด์เกิน 9.5 ล้านคนก่อนปี 2050 ซึ่งมีความเป็นไปได้สูง การคาดการณ์ในปัจจุบันระบุว่า สวิตเซอร์แลนด์จะเข้าใกล้เกณฑ์ดังกล่าวในอีกปีข้างหน้าและจะเกินเกณฑ์ภายในปี 2035
เป้าหมายแรกคือ ผู้ลี้ภัยและครอบครัวของชาวต่างชาติที่ต้องการติดตามพวกเขาเข้ามาในสวิตเซอร์แลนด์ ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศเป็นการชั่วคราวจะไม่มีสิทธิ์ได้รับใบอนุญาตพำนักหรือการตั้งถิ่นฐาน สัญชาติ หรือสิทธิ์ในการพำนักอื่นใดอีกต่อไป
หากจำนวนประชากรเกิน 10 ล้านคน สวิตเซอร์แลนด์จะถอนตัวออกจากสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่ข้อเสนอนี้ระบุว่าเป็น “สนธิสัญญาที่ผลักดันให้เกิดการเพิ่มขึ้นของประชากร”
หากจำนวนประชากรไม่ลดลงต่ำกว่า 10 ล้านคนภายใน 2 ปีหลังจากนั้น สวิตเซอร์แลนด์จะดำเนินการขั้นสุดท้ายด้วยการถอนตัวออกจากข้อตกลงการเคลื่อนย้ายเสรีกับสหภาพยุโรป ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างกว้างขวาง เนื่องจากจะทำให้ข้อตกลงทวิภาคีอื่นๆ ที่สวิตเซอร์แลนด์มีกับสหภาพยุโรปถูกยกเลิก และจะคุกคามการเข้าถึงตลาดเดียวของสหภาพยุโรปของสวิตเซอร์แลนด์ นอกจากนี้ยังจะทำให้สิทธิในการอยู่อาศัยของพลเมืองสหภาพยุโรปประมาณ 1.5 ล้านคนที่อาศัยและทำงานอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ในปัจจุบันตกอยู่ในความเสี่ยงด้วย
ชุมชนธุรกิจของสวิตเซอร์แลนด์มองข้อเสนอนี้อย่างไร
กลุ่มล็อบบี้ต่างๆ ได้แสดงความกังวล Economiesuisse เตือนถึงความเสียหาย “อย่างมาก” จากข้อเสนอนี้ โดยชี้ให้เห็นถึงการขาดแคลนแรงงานที่คาดว่าจะเกิดขึ้น 430,000 คนภายในปี 2040 ซึ่งระบุว่าไม่สามารถแก้ไขได้หากปราศจากการอพยพเข้าประเทศ กลุ่มล็อบบี้ภาคการผลิต Swissmem กล่าวว่า การสรรหาแรงงานที่มีทักษะจากสหภาพยุโรปเป็น “สิ่งจำเป็น” สำหรับภาคส่วนที่พึ่งพาการส่งออก
Photo by SEBASTIEN BOZON / AFP
