‘อุโมงค์ฉนวนกาซา’ อีกหนึ่งฐานลับใช้โจมตีอิสราเอล
อีกหนึ่งฐานลับที่กำลังตกเป็นเป้าโจมตีของกองกำลังอิสราเอลในเวลานี้ก็คือ ‘อุโมงค์ฉนวนกาซา’ ที่ฮามาสทุ่มทุนมหาศาลในการสร้างเครือข่ายอุโมงค์ซึ่งเกือบจะเหมือนกับเมืองใต้ดินเพื่อใช้ลักลอบขนของเถื่อน และโจมตีอิสราเอลแบบไม่ให้รู้ตัว หรือในสถานการณ์ที่พวกเขาตระหนักว่าไม่สามารถเผชิญหน้ากับพลังกองทัพอิสราเอลได้
เครือข่ายอุโมงค์ดังกล่าวเป็นเมืองใต้ดินขนาดใหญ่ที่มีจุดเชื่อมต่อหลายสิบจุดทั่วฉนวนกาซา ฮามาสใช้อุโมงค์เหล่านี้เป็นคลังอาวุธ บังเกอร์ ศูนย์บัญชาการ และเส้นทางคมนาคมขนส่งสำหรับผู้ก่อการร้าย อาวุธ รวมถึงเครื่องยิงจรวด
อุโมงค์บางส่วนเชื่อมต่อโดยตรงจากฉนวนกาซาไปยังชุมชนอิสราเอลใกล้ชายแดน ซึ่งนั่นทำให้ผู้ก่อการร้ายสามารถแทรกซึม ลักพาตัว และโจมตีพลเรือนชาวอิสราเอลด้วยการลักพาตัวหรือสังหารพวกเขา จึงทำให้ผู้อยู่อาศัยทางตอนใต้ของอิสราเอลใช้ชีวิตด้วยความหวาดกลัวอยู่ตลอดเวลาว่าผู้ก่อการร้ายจะโผล่ออกมาจากอุโมงค์เมื่อไหร่
ทั้งนี้ อุโมงค์ส่วนใหญ่มีความกว้าง 1 เมตร หรืออาจสูง 2 เมตรครึ่งทำให้ผู้ชายสามารถเข้าถึงได้ง่าย และหลาย อุโมงค์อาจอยู่ลึกลงไปถึง 30 เมตร นอกจากนี้ภายในอุโมงค์เป็นระยะทางหลายไมล์ เชื่อมต่อกันซึ่งทำให้สามารถผ่านได้อย่างปลอดภัยและยังยากที่จะตรวจเจออีกด้วย
ในรายงานก่อนหน้านี้ซึ่ง The Washington Post กล่าวว่า “ฮามาสได้สร้างอุโมงค์มากกว่า 1,300 อุโมงค์ตั้งแต่ปี 2007 ด้วยต้นทุน 1.25 พันล้านดอลลาร์ (ราว 4.5 หมื่นล้านบาท) และขยายวงเงินสำหรับสร้างโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะในฉนวนกาซา
“จุดเข้าถึงอุโมงค์เหล่านี้ส่วนใหญ่มักซ่อนอยู่ระหว่างโรงเรียน มัสยิด โรงพยาบาล และอาคารพลเรือนอื่นๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจจับจากกองทัพอิสราเอล (IDF)” ตามข้อมูลของกองกำลังอิสราเอลระบุ
ทว่าสิ่งสำคัญยิ่งกว่าที่ควรทราบก็คือ ‘ฮามาสได้สร้างอุโมงค์ที่แตกต่างกัน 3 ประเภทภายใต้ฉนวนกาซา’ “มีอุโมงค์ลักลอบขนสินค้าระหว่างฉนวนกาซาและอียิปต์ อุโมงค์ป้องกันภายในฉนวนกาซา ซึ่งใช้สำหรับศูนย์บัญชาการและที่เก็บอาวุธ และยังมีอุโมงค์เชิงรุกที่ใช้สำหรับการโจมตีข้ามพรมแดนต่ออิสราเอลด้วย” แอโด เฮกช์ นักวิเคราะห์การป้องกันประเทศอิสราเอลที่เชี่ยวชาญด้านการสงครามใต้ดินอธิบาย
และนั่นคือความกว้างใหญ่ของอุโมงค์เหล่านี้ซึ่งกองกำลังอิสราเอลเรียกว่า 'รถไฟใต้ดิน' (The Metro) เพราะมันทำให้ฮามาสสามารถต่อสู้ในสงครามพล่ากำลัง (ปฏิบัติการบั่นทอนกำลังของข้าศึกอย่างต่อเนื่องยาวนาน จนกระทั่งข้าศึกเข้าสู่วิกฤตด้านกำลังพล) ได้ในหลายครั้ง
เป็น ‘นวัตกรรม’ ของฮามาส แต่เป็น ‘ประตูปีศาจ’ สู่การทรมานของชาวอิสราเอล
สิ่งที่น่าสนใจคือ ‘อุโมงค์นี้ถูกสร้างขึ้นครั้งแรกเพื่อตอบสนองต่อการปิดล้อมของอิสราเอลภายหลังกลุ่มฮามาสเข้ายึดอำนาจ และตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาอุโมงค์เหล่านั้นก็ถูกนำมาใช้เพื่อจุดประสงค์อื่น โดยผู้นำกลุ่มฮามาสเรียกว่าเป็น ‘นวัตกรรม’ และยืนยันว่ามีไว้เพื่อการป้องกันเป็นส่วนใหญ่’
เจอราร์ด เดอ กรูต ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์และผู้เขียนเกี่ยวกับสงครามและการเมืองบรรยายว่า “อุโมงค์ดังกล่าวสามารถทำให้เกิดความสยดสยองที่แปลกประหลาดราวกับว่าปีศาจกำลังปรากฏตัวออกมาจากนรกไปสู่การทรมานบนโลก”
อย่างไรก็ตาม BBC รายงานว่า “การทำลายอุโมงค์เป็นปฏิบัติการที่กินเวลายาวนานและค่อนข้างซับซ้อน เนื่องจากเพียงแค่เป่าลมเข้าที่ทางเข้าหรือเพลาลมบางส่วนก็จะทำให้อุโมงค์ส่วนใหญ่ไม่บุบสลาย ดังนั้นกลุ่มฮามาสจะสามารถขุดทางผ่านได้อย่างรวดเร็ว และใช้อุโมงค์ต่อไปได้
อิสราเอลจะทำลายล้าง ‘The Metro’ ได้อย่างไร?
ในการทำสงครามกับกลุ่มฮามาสที่กำลังดำเนินอยู่นั้น IDF ได้โจมตีอุโมงค์เพื่อขัดขวางการเคลื่อนไหวของพวกฮามาส ขณะที่ Aljazeera ยังรายงานด้วยว่า ‘อิสราเอลพยายามที่จะทำลายอุโมงค์เหล่านี้โดยใช้ระเบิดทรงพลังอย่างบังเกอร์บัสเตอร์ (bunker busters)’
“บังเกอร์บัสเตอร์เหล่านี้จะเจาะลึกลงไปในพื้นดินก่อนจะระเบิดและสามารถทำลายเป้าหมายที่ฝังอยู่และแข็งกระด้างได้…กระสุนที่ค่อนข้างทรงพลังแต่ก็น่ากลัว” ยอสซี เมเคลเบิร์ก ผู้เชี่ยวชาญเรื่องอิสราเอลแห่งแชทแทมเฮาส์ (Chatham House) ในลอนดอนกล่าว
แต่นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่อิสราเอลกำหนดเป้าหมายไปที่เครือข่ายอุโมงค์ในฉนวนกาซา ในเดือนพฤษภาคม 2021 อิสราเอลได้กล่าวว่า ‘เครื่องบิน 54 ลำเข้าร่วมในปฏิบัติการโดยมุ่งเป้าไปที่ระบบอุโมงค์ที่ซับซ้อนซึ่งกลุ่มติดอาวุธใช้เพื่อเคลื่อนไหวอย่างปลอดภัยและหลีกเลี่ยงการสอดแนม’
ในขณะนั้น พ.ต.ท.โจนาธาน คอนริคัส โฆษก IDF บอกกับ The Washington Post ว่า “อุโมงค์เหล่านี้เป็น ‘ทางหลัก’ ของปฏิบัติการของกลุ่มฮามาส”
ก่อนหน้านั้นในปี 2018 อิสราเอลได้ทำลายอุโมงค์แห่งหนึ่งในฉนวนกาซา ซึ่งเคยทำลายไปบางส่วนแล้วเมื่อช่วงสงครามฉนวนกาซาปี 2014 แต่ก็อย่างที่อดีตทหารอาวุโสเคยอธิบายว่าอุโมงค์แต่ละแห่งที่ถูกทำลายจะมีการสร้างอุโมงค์ขึ้นมา ยิ่งไปกว่านั้นก็ไม่มีการรับประกันว่าจะหาอุโมงค์เจอไหม
อย่างไรก็ดี นอกจากการทำลายอุโมงค์แล้ว อิสราเอลยังวางแผนอื่นเพื่อต่อสู้กับอุโมงค์เหล่านั้นอีกด้วย ซึ่งหนึ่งในแผนนั้นก็คือ การสร้าง ‘กำแพงใต้ดิน’ ตามแนวชายแดนฉนวนกาซาเพื่อจุดประสงค์ในการขัดขวางการแทรกซึมของกลุ่มฮามาสผ่านอุโมงค์
