อะไรทำให้ฟิลิปินส์มาถึงจุดนี้ เมื่อการเมืองเดือดจน รอง ปธน.ขู่ฆ่า ปธน.แบบไม่กลัวกฎหมาย

การเมืองฟิลิปปินส์กำลังดุเดือด หลังรองประธานาธิบดี ซารา ดูแตร์เต ลูกสาวอดีตประธานาธิบดี โรดริโด ดูแตร์เต ขู่ฆ่าประธานาธิบดี เฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ กันอย่างโจ่งแจ้ง 

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ดูแตร์เตคนลูกขู่ต่อหน้าสาธารณชนว่า เธอจ้างนักฆ่าเพื่อสังหารประธานาธิบดี ภริยาของเขา และประธานสภาผู้แทนราษฎร หากตัวเธอเองถูกสังหาร ซึ่งถือเป็นการข่มขู่ต่อสาธารณชน และเธอเตือนว่า “มันไม่ใช่เรื่องตลก” 

ขณะที่ มาร์กอส จูเนียร์ พูดถึงเหตุการณ์ที่ดูแตร์เตขู่จะฆ่าเขาโดยมือสังหารว่าเป็นแผนการของอาชญากร พร้อมทั้งให้คำมั่นว่าจะต่อสู้กับเรื่องนี้ “ไม่ควรปล่อยให้แผนการร้ายดังกล่าวผ่านไป” มาร์กอส กล่าวในแถลงการณ์ทางโทรทัศน์ แต่ไม่ได้เอ่ยชื่อของดูแตร์เตโดยตรง “ผมจะต่อสู้กับมัน...ในฐานะประเทศประชาธิปไตย เราต้องรักษาหลักนิติธรรม”  

“รัฐบาลถือว่าภัยคุกคามทั้งหมดต่อประธานาธิบดีเป็นเรื่อง ‘ร้ายแรง’ และให้คำมั่นว่าจะทำงานอย่างใกล้ชิดกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย และหน่วยข่าวกรองเพื่อสืบสวนภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้น และผู้กระทำความผิด...ภัยคุกคามใดๆ ต่อชีวิตของประธานาธิบดีจะต้องได้รับการรับรอง และถือเป็นเรื่องของความมั่นคงของชาติ” เอ็ดดูอาร์โด อาโน ที่ปรึกษาความมั่นคงแห่งชาติ กล่าว 

ต้นตอความขัดแย้ง...

มาร์กอสลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีร่วมกับดูแตร์เตในการเลือกตั้งเดือนพฤษภาคม 2022 และทั้งคู่ได้รับคะแนนเสียงอย่างถล่มทลายจากการรณรงค์หาเสียงที่เรียกร้องให้เกิดความสามัคคีของคนในชาติ 

แต่ผู้นำทั้งสองและพรรคของพวกเขาต่างก็มีความขัดแย้งกันอย่างรุนแรง ซึ่งรวมถึงแนวทางของพวกเขาในการโต้แย้งการอ้างสิทธิ์ดินแดนอย่างก้าวร้าวของจีนในทะเลจีนใต้ที่เป็นข้อพิพาท ในเวลาต่อมาดูแตร์เตลาออกจากคณะรัฐมนตรีของมาร์กอสในตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและหัวหน้าหน่วยงานต่อต้านการก่อความไม่สงบในเดือนมิถุนายน 

เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ดูแตร์เต กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ความสัมพันธ์ของเธอกับมาร์กอส ‘แย่ลงมาก’... 

สำหรับสาเหตุที่ดูแตร์เตออกมาขู่นั้นคาดว่า มีต้นตอมาจากคำสั่งของสมาชิกรัฐสภาให้กักขัง ซูเลกา โลเปซ หัวหน้าเจ้าหน้าที่ของดูแตร์เตชั่วคราวในเรือนจำ ซึ่งถูกกล่าวหาว่าขัดขวางการสอบสวนของรัฐสภาเกี่ยวกับการใช้เงินงบประมาณของดูแตร์เตโดยมิชอบขณะดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ 

ทางการเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัย

สำนักงานตำรวจแห่งชาติและกองทัพได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยให้กับประธานาธิบดีทันที ขณะที่ทางกระทรวงยุติธรรมกล่าวว่าจะเรียกรองประธานาธิบดีมาสอบสวน “ภัยคุกคามดังกล่าวเป็นปัญหาด้านความมั่นคงของชาติ” คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ กล่าว 

ส่วนทางด้านกองกำลังความมั่นคงของประธานาธิบดีได้ประสานงานกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายเพื่อตรวจจับ และป้องกันภัยคุกคามใดๆ ทั้งสิ้นต่อประธานาธิบดีและครอบครัวแล้ว 

“ขณะนี้ภัยคุกคามของดูแตร์เตอยู่ระหว่างการสอบสวน  และอาจนำไปสู่การฟ้องร้องได้ หากหลักฐานมีน้ำหนักเพียงพอ ก็อาจนำไปสู่การดำเนินคดีในที่สุด” สำนักงานสื่อสารประธานาธิบดีระบุในแถลงการณ์ 

เมื่อวันจันทร์ (25 พ.ย.) ที่ผ่านมา เจสซี แอนเดรส ปลัดกระทรวงยุติธรรม กล่าวในการแถลงข่าวว่า “ดูแตร์เตจะถูกเรียกตัวสอบสวน” พร้อมบอกอีกว่า “รองประธานาธิบดีเป็น ‘ผู้วางแผนลอบสังหารประธานาธิบดี’...รัฐบาลจะระดมทรัพยากรทั้งหมด และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายเพื่อระบุตัวผู้ต้องสงสัยในคดีลอบสังหาร และพิจารณาโทษทางอาญา...เราต้องรักษาระเบียบในสังคมที่เจริญด้วยการยึดมั่นในหลักนิติธรรม และเราจะใช้อำนาจและความรุนแรงของกฎหมายอย่างเต็มที่ในเหตุการณ์นี้” 

ภายใต้ประมวลกฎหมายอาญาของฟิลิปปินส์ระบุว่า การพูดต่อสาธารณะเช่นนี้อาจเข้าข่ายความผิดฐานขู่เข็ญว่าจะกระทำผิดต่อบุคคล หรือครอบครัวของบุคคลนั้น ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ 

รัฐธรรมนูญของฟิลิปปินส์ระบุว่า หากประธานาธิบดีเสียชีวิต ทุพพลภาพถาวร ถูกปลดจากตำแหน่ง หรือลาออก รองประธานาธิบดีจะเข้ามาดำรงตำแหน่งแทน และทำหน้าที่จนครบวาระ 

ในเวลาต่อมา ดูแตร์เตพยายามจะถอนคำพูดของเธอ และบอกว่าคำพูดเหล่านั้นไม่ได้เป็นภัยคุกคามจริงๆ แต่เป็นเพียงการแสดงความกังวลต่อภัยคุกคามต่อชีวิตของเธอเองเท่านั้น “ถ้าฉันแสดงความกังวล พวกเขาจะบอกว่ามันเป็นภัยคุกคามต่อชีวิตของประธานาธิบดีใช่ไหม...ไม่มีเหตุผลที่ฉันต้องฆ่าเขา ฉันจะได้ประโยชน์อะไร” ดูแตร์เต กล่าว