IAEA ชี้ต้องตรวจสอบเข้มข้น หลังอิหร่านยืนยันไม่ผลิตอาวุธนิวเคลียร์
ราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการใหญ่ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) แถลงเมื่อวันศุกร์ว่า คำมั่นของอิหร่านที่จะไม่พัฒนาอาวุธนิวเคลียร์นั้นจำเป็นต้องมีระบบตรวจสอบที่ "เข้มแข็งมาก" รองรับ ท่ามกลางการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลางที่ปะทุขึ้นตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ จากการโจมตีร่วมครั้งใหญ่ของสหรัฐฯ และอิสราเอล
ข้อตกลงเบื้องต้นยังเต็มไปด้วยความคลุมเครือ
อิหร่านและสหรัฐฯ ลงนามข้อตกลงเบื้องต้นเพื่อยุติความขัดแย้งเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว โดยเปิดทางสู่การเจรจาในประเด็นสำคัญหลายด้าน รวมถึงโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ข้อตกลงดังกล่าวระบุว่ายูเรเนียมเสริมสมรรถนะในคลังของอิหร่านต้องถูก "ลดความเข้มข้น" ภายใต้การกำกับดูแลของ IAEA
อย่างไรก็ตาม เตหะรานและวอชิงตันส่งสัญญาณที่ขัดแย้งกันในเรื่องการอนุญาตให้ผู้ตรวจสอบของสหประชาชาติเข้าถึงสถานที่นิวเคลียร์ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุเมื่อวันอังคารว่าอิหร่าน "ยินยอมอย่างสมบูรณ์" ให้ผู้ตรวจสอบ UN กลับเข้าประเทศ ขณะที่ฝ่ายอิหร่านประกาศว่าไม่มีเจตนาจะยอมรับการตรวจสอบดังกล่าว
กรอสซีเผย IAEA เพิ่งเริ่มหารือกับอิหร่าน
กรอสซีกล่าวว่า IAEA เพิ่งเริ่มการหารือกับอิหร่านหลังจากมีข้อตกลงกับสหรัฐฯ และคาดว่าการดำเนินงานจะเร่งขึ้นในเร็วๆ นี้ ก่อนสงคราม IAEA ประเมินว่าอิหร่านมียูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่ 60 เปอร์เซ็นต์ รวมกว่า 440 กิโลกรัม แต่ชะตากรรมของคลังดังกล่าวยังไม่ชัดเจนหลังจากสหรัฐฯ และอิสราเอลทิ้งระเบิดโจมตีสถานที่นิวเคลียร์ของอิหร่านเมื่อปีที่แล้ว โดยยูเรเนียมที่เสริมสมรรถนะถึง 90 เปอร์เซ็นต์สามารถนำไปใช้ผลิตระเบิดนิวเคลียร์ได้
ช่องแคบฮอร์มุซยังเป็นชนวนความขัดแย้ง
นอกจากประเด็นนิวเคลียร์ ช่องแคบฮอร์มุซระหว่างอิหร่านกับโอมานยังเป็นอีกปมสำคัญในการเจรจา อิหร่านปิดเส้นทางน้ำนี้ระหว่างสงครามเพื่อตอบโต้การโจมตีของสหรัฐฯ-อิสราเอล และยังประกาศแผนเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านช่องแคบ ซึ่งรัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ ปฏิเสธแนวคิดนี้อย่างหนักแน่น โดยระบุว่าจะนำไปสู่ "ความโกลาหลทั้งหมด"
ประชาชนอิหร่านยังรอการเปลี่ยนแปลง
ขณะที่นักการทูตเจรจากันอยู่ ประชาชนในเตหะรานยังไม่รู้สึกถึงผลที่เป็นรูปธรรม อามีร์ วัย 28 ปี พนักงานรัฐบาล ระบุว่า "โดยรวมแล้วยังไม่มีอะไรดีขึ้นเลย ชีวิตยากลำบากขึ้นเรื่อยๆ" สะท้อนความรู้สึกของคนจำนวนมากที่รอคอยผลของการเจรจาด้วยความหวังปนความสงสัย
