ญี่ปุ่นคีบของจำเป็น: อาเขตยุคเงินเฟ้อเปลี่ยนตู้คีบตุ๊กตาเป็นร้านค้าในคราบเกม
มิเนะ คามาตะ แม่บ้านวัย 25 ปี กำลังบังคับตู้คีบในอาเขตแห่งหนึ่งชานกรุงโตเกียว ขณะที่เข็นรถเข็นเด็กทารกไปพร้อมกัน เธอไม่ได้มุ่งคีบตุ๊กตา แต่มุ่งเป้าไปที่กระดาษชำระหนึ่งแพ็ก ด้วยค่าเล่นเพียง 100 เยน (ราว 2.30 บาท) ต่อครั้ง เธอคว้ารางวัลได้ภายในสองครั้ง และบอกกับสำนักข่าว AFP ว่า "ถ้าโชคดีหน่อย ก็ไม่ต่างจากซื้อลดราคาเลย"
เมื่อเงินเฟ้อพลิกโฉมอาเขต
ทั่วญี่ปุ่น อาเขตขนาดใหญ่บริเวณชานเมืองกำลังติดตั้งตู้คีบบรรจุไข่ไก่ ข้าวสาร ผงซักฟอก และสินค้าอุปโภคบริโภคอื่น ๆ แทนของเล่นแบบดั้งเดิม ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงที่ระดับเงินเฟ้อของญี่ปุ่นวนเวียนใกล้เป้าหมาย 2% ของธนาคารกลาง ซึ่งแม้ดูไม่สูงนักเมื่อเทียบกับประเทศพัฒนาแล้วอื่น แต่สร้างแรงกระแทกให้ประชาชนที่คุ้นชินกับยุคราคาทรงตัวหรือลดลงมาหลายทศวรรษ
นาโอโกะ คุกะ ผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรมผู้บริโภคจากสถาบันวิจัย NLI Research Institute ระบุว่า การใช้จ่ายด้านอาหารและสินค้าประจำวันลดลงต่อเนื่องนานห้าปี เพราะกลายเป็นเป้าหมายแรกที่ครัวเรือนตัดงบ ผู้ค้าปลีกจึงหันมาสร้างประสบการณ์สนุกสนานเพื่อกระตุ้นให้ลูกค้ายอมจ่ายโดยไม่รู้สึกผิด
โมเดลธุรกิจแบบ Costco ในคราบอาเขต
เชน Benex ในคาวาซากิ ดำเนินงานโดยบริษัท Tisco มีตู้คีบนับร้อยตู้บรรจุน้ำอัดลม ขนม และผงซักฟอก เทรุอากิ สึชิยะ ผู้บริหารของ Tisco อธิบายว่าโมเดลนี้คล้ายกับ Costco หรือ IKEA คือตั้งอยู่ชานเมืองที่ค่าที่ดินถูกกว่า ดึงลูกค้าประจำที่เดินทางมาด้วยรถยนต์และใช้จ่ายต่อครั้งในระดับสูง โดยบริษัทมีสาขาห้าแห่งในเขตมหานครโตเกียว รองรับผู้เข้าชมกว่าหนึ่งล้านคนต่อปี และรายได้จากสินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น 2.6 เท่าในสองปี
รายใหญ่แห่ตาม ขยายโซนสินค้าจำเป็น
บริษัท Aeon Fantasy สาขาด้านความบันเทิงของเครือ Aeon Group เปิดพื้นที่คีบรางวัลประเภทอาหารและสินค้าบ้านแห่งแรกในเดือนตุลาคม 2025 และขยายเป็น 7 สาขาแล้ว พร้อมตั้งเป้าเปิดเพิ่มอีกราว 60 แห่งภายในปี 2030 ยูยะ ชิโอซาวะ ผู้จัดการของ Aeon Fantasy กล่าวว่า ลูกค้าบางรายคีบผักได้แล้วยังเดินต่อไปยังซูเปอร์มาร์เก็ตข้างเคียงเพื่อซื้อวัตถุดิบเพิ่มเติมทำอาหารมื้อเย็น
เทรนด์ที่ไม่ได้หยุดแค่ยุคเงินเฟ้อ
นาโอโกะ คุกะ คาดการณ์ว่าปรากฏการณ์นี้จะคงอยู่ยาวนานกว่าช่วงเงินเฟ้อ เพราะร้านค้าที่มีหน้าร้านจำเป็นต้องสร้างแรงดึงดูดใหม่ ท่ามกลางการแข่งขันจากการช้อปปิ้งออนไลน์แบบสมัครสมาชิกอย่าง Amazon และชี้ว่า "ร้านค้าจะเพิ่มกิจกรรมดึงลูกค้า ไม่ว่าจะเป็นตู้คีบหรือในรูปแบบอื่น"
