Night Ride ปลุก Bike Sharing ธุรกิจไลฟ์สไตล์คนเมือง

17 พ.ย. 2569 - 10:20

  • ยอดใช้จักรยานสาธารณะ กทม. เดือน ต.ค. 2569 เพิ่ม 60% จากเดือนก่อน สะท้อนพฤติกรรมปั่นเที่ยวกลางคืนที่กำลังได้รับความนิยม

  •  Bike Sharing อยู่ในไทยมาเกือบ 18 ปี ผ่านหลายโมเดลธุรกิจ แต่ยังไม่สามารถสร้างฐานผู้ใช้ในวงกว้างได้อย่างยั่งยืน

  • เมื่อจักรยานเชื่อมกับการท่องเที่ยว สุขภาพ และคอมมูนิตี้คนเมือง โจทย์ธุรกิจจึงไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนรถ แต่ต้องสร้างความถี่ในการใช้งานและรายได้ที่คุ้มต้นทุน

Night-Ride-Revitalizing-Bike-Sharing-Lifestyle-Business-SPACEBAR-Hero.jpg

จากจักรยานเช่า 18 ปีที่ไม่เคยเกิด สู่ธุรกิจไลฟ์สไตล์คนเมือง Night Ride ปลุก Bike Sharing ธุรกิจไลฟ์สไตล์คนเมือง

ยอดใช้ Bike Sharing พุ่ง 171,492 เที่ยวในเดือนเดียว โต 60% รับกระแส Gen Z ปั่นเที่ยวกลางคืนรอบเกาะรัตนโกสินทร์ เปลี่ยนจักรยานเช่าจากพาหนะเดินทางระยะสั้นสู่กิจกรรมท่องเที่ยว ขณะที่ธุรกิจยังต้องพิสูจน์ว่าจะเปลี่ยนกระแสโซเชียลให้เป็นรายได้ระยะยาวได้หรือไม่

Night-Ride-Revitalizing-Bike-Sharing-Lifestyle-Business-SPACEBAR-Photo01.jpg

ปรากฏการณ์ Night Ride กำลังสร้างสีสันให้กับกรุงเทพฯ โดยเฉพาะย่านเมืองเก่าและเกาะรัตนโกสินทร์ เมื่อภาพกลุ่มนักปั่นจักรยานที่ออกมาปั่นเที่ยวในช่วงกลางคืนกลายเป็นภาพคุ้นตาบนโซเชียลมีเดีย และกำลังเปลี่ยนกิจกรรมยามค่ำคืนของคนเมืองให้มีทางเลือกมากขึ้น

กระแสนี้ไม่ได้สร้างเพียงความนิยมในการปั่นจักรยาน แต่ยังช่วยปลุกธุรกิจ Bike Sharing หรือบริการจักรยานสาธารณะให้กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังจากพยายามสร้างตลาดในประเทศไทยมาอย่างยาวนาน แต่ยังไม่สามารถแจ้งเกิดได้อย่างเต็มตัว

ข้อมูลจากกรุงเทพมหานครระบุว่า เดือนตุลาคม 2569 มีผู้ใช้บริการ Bike Sharing จำนวน 171,492 เที่ยว เพิ่มขึ้นประมาณ 60% จากเดือนกันยายนที่มี 107,000 เที่ยว สะท้อนการเติบโตของการใช้งานอย่างชัดเจน

Night-Ride-Revitalizing-Bike-Sharing-Lifestyle-Business-SPACEBAR-Photo03.jpg

ย้อนดูพัฒนาการจะพบว่า เดือนมกราคม 2567 ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นนำโครงการ Bike Sharing กลับมาให้บริการ มียอดใช้งานเพียง 1,700 เที่ยว ก่อนจะขยับขึ้นเป็น 45,645 เที่ยวในเดือนมกราคม 2569 และ 82,285 เที่ยวในเดือนมิถุนายน

กระทั่งเดือนสิงหาคมเพิ่มเป็น 116,438 เที่ยว ก่อนชะลอลงมาอยู่ที่ 107,000 เที่ยวในเดือนกันยายน ซึ่งเป็นช่วงฤดูฝน และกลับมาพุ่งขึ้นอีกครั้งในเดือนตุลาคม

หากเทียบกับจุดเริ่มต้นในเดือนมกราคม 2567 ยอดใช้งานเดือนตุลาคม 2569 เพิ่มขึ้นมากกว่า 100 เท่า แม้ต้องพิจารณาด้วยว่าเป็นการเปรียบเทียบระหว่างช่วงเริ่มต้นโครงการกับช่วงที่เครือข่ายจักรยานและจุดจอดขยายตัวแล้ว

จุดจอดที่มีผู้ใช้บริการสูงสุด ได้แก่ MRT สนามไชย ศาลาว่าการกรุงเทพมหานครบริเวณเสาชิงช้า MRT สามยอด โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และโรงเรียนเทพศิรินทร์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่เมืองเก่าและสถานที่ท่องเที่ยวกำลังกลายเป็นจุดหมายสำคัญของผู้ใช้บริการ

Night-Ride-Revitalizing-Bike-Sharing-Lifestyle-Business-SPACEBAR-Photo04.jpg

ย้อนรอย 18 ปี Bike Sharing ไทย ลองมาแล้วหลายโมเดล

แม้ Bike Sharing จะกลับมาเป็นกระแส แต่บริการจักรยานเช่าไม่ใช่เรื่องใหม่ของประเทศไทย เพราะกรุงเทพฯ เคยทดลองมาแล้วหลายรูปแบบ

ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 18 ปีก่อน กรุงเทพมหานครเคยเปิดโครงการ Bangkok Green Bike ให้ประชาชนใช้จักรยานฟรีเพื่อเดินทางและท่องเที่ยวบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ แต่ไม่สามารถสร้างความนิยมได้มากพอ จนต้องยุติโครงการไปในที่สุด

ต่อมาในปี 2555 มีโครงการ “ปันปั่น” (Pun Pun Bike Share) เปิดให้บริการเช่าจักรยาน โดยมุ่งเป็นทางเลือกสำหรับการเดินทางระยะสั้น เชื่อมต่อระหว่างสถานีรถไฟฟ้า อาคารสำนักงาน สถานศึกษา และพื้นที่ต่างๆ ในย่านธุรกิจ

โมเดลดังกล่าวพัฒนาระบบสมาชิก การชำระค่าสมาชิก การล็อกจักรยาน และคิดค่าบริการตามระยะเวลาการใช้งาน ถือเป็นอีกก้าวของการนำระบบ Bike Sharing เชิงพาณิชย์มาใช้ในกรุงเทพฯ แต่ก็ยังไม่สามารถสร้างฐานผู้ใช้ในวงกว้างได้ตามที่คาดหวัง

ปี 2560 ตลาดเริ่มมีผู้เล่นจากต่างประเทศเข้ามามากขึ้น ทั้ง OFO และ Mobike จากจีน รวมถึง oBike จากสิงคโปร์ ซึ่งนำโมเดลการเช่าจักรยานผ่านแอปพลิเคชันมาให้บริการ ก่อนที่ Anywheel จากสิงคโปร์จะเข้ามาในปี 2563 โดยเริ่มขยายบริการไปยังสถาบันการศึกษา

การให้บริการในยุคนั้นต้องเผชิญกับข้อจำกัดหลายด้าน ทั้งการสร้างพฤติกรรมผู้ใช้ การบริหารจัดการจักรยาน การซ่อมบำรุง และความคุ้มค่าทางธุรกิจ ทำให้ผู้ให้บริการบางรายต้องถอนตัวออกจากตลาด

จนถึงปี 2567 กรุงเทพมหานครกลับมาผลักดันโครงการ Bike Sharing อย่างเป็นทางการอีกครั้ง ด้วยความร่วมมือกับภาคเอกชน เพื่อใช้จักรยานเป็นระบบขนส่งเชื่อมต่อการเดินทาง และขยายจุดให้บริการไปยังพื้นที่ต่างๆ ของกรุงเทพฯ

จาก First Mile-Last Mile สู่ Night Ride Experience

สิ่งที่ทำให้ Bike Sharing รอบนี้แตกต่างจากอดีต คือพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป

เดิมทีแนวคิดหลักของจักรยานสาธารณะคือการแก้ปัญหาการเดินทางระยะสั้น หรือ First Mile-Last Mile เช่น การปั่นจากสถานีรถไฟฟ้าไปยังอาคารสำนักงาน สถานศึกษา หรือจุดหมายปลายทางที่ระบบขนส่งสาธารณะเข้าไม่ถึง

แต่วันนี้จักรยานเช่ากำลังถูกนำมาใช้ในอีกบทบาทหนึ่ง นั่นคือการเป็นพาหนะสำหรับท่องเที่ยวและสำรวจเมือง

โดยเฉพาะกลุ่ม Gen Z ที่นิยมเดินทางไปเช็กอิน ถ่ายภาพ และแชร์ประสบการณ์ผ่านโซเชียลมีเดีย การเช่าจักรยานจึงตอบโจทย์ทั้งการเดินทางและกิจกรรมไลฟ์สไตล์ในเวลาเดียวกัน

เหตุผลที่เกาะรัตนโกสินทร์กลายเป็นพื้นที่ยอดนิยมของ Night Ride ไม่ได้มีเพียงสถานที่ท่องเที่ยวที่อยู่ใกล้กัน แต่ยังมีบรรยากาศที่แตกต่างจากช่วงกลางวัน ทั้งอากาศที่เย็นลง แสงไฟจากอาคารประวัติศาสตร์และสถานที่สำคัญ ตลอดจนการจราจรที่เบาบางลงในบางช่วงเวลา รวมถึงการจัดการพื้นที่ปิดถนนในบางจุด

ทั้งหมดทำให้การปั่นจักรยานกลายเป็นกิจกรรมที่สร้างประสบการณ์ใหม่ได้โดยไม่จำเป็นต้องเดินทางออกนอกกรุงเทพฯ โซเชียลมีเดียยังทำหน้าที่เป็นเครื่องมือกระจายกระแส เมื่อผู้ใช้บริการแชร์ภาพและประสบการณ์การปั่นเที่ยว จึงเกิดการบอกต่อและกระตุ้นให้คนกลุ่มใหม่อยากทดลองตาม

นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะจักรยานไม่ได้ถูกใช้เพียงเพื่อไปให้ถึงจุดหมาย แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ระหว่างทาง

3 แบรนด์หลัก แข่งกันสร้างเครือข่ายจักรยานเมือง

กรุงเทพฯ มีผู้ให้บริการ Bike Sharing ผ่านแอปพลิเคชัน 3 แบรนด์ ได้แก่ Anywheel, Hello PunPun และ geco โดย Anywheel ใช้จักรยานสีเขียว และ Hello PunPun หรือ HelloRide ซึ่งใช้จักรยานสีฟ้า เป็น 2 แบรนด์หลักที่มีบทบาทในพื้นที่ท่องเที่ยวรอบเกาะรัตนโกสินทร์

จุดสำคัญที่ช่วยลดอุปสรรคการใช้งาน คือความสะดวกในการค้นหาจักรยานและชำระค่าบริการผ่านแอปพลิเคชัน ผู้ใช้สามารถค้นหาจักรยาน สแกน QR Code เพื่อปลดล็อก และนำไปคืนยังจุดจอดที่กำหนดได้

รูปแบบการคิดค่าบริการยังเข้าถึงง่ายขึ้น โดยมีค่าบริการเริ่มต้นประมาณ 10-20 บาท และผู้ให้บริการบางรายไม่จำเป็นต้องสมัครสมาชิกหรือเติมเงินก้อนใหญ่ก่อนใช้งาน

ขณะที่ Hello PunPun มีจุดเด่นเรื่องการเติมเงินตามจำนวนที่ต้องการ ส่วน Anywheel ใช้ระบบเติมเงินในแพลตฟอร์ม โดยเริ่มต้น 100 บาท

ข้อมูลกรุงเทพมหานคร ณ เดือนกันยายน 2569 ระบุว่า มีจักรยานสาธารณะจากภาคเอกชนให้บริการรวมกว่า 4,592 คัน ครอบคลุม 35 เขต จำนวน 719 จุดจอด โดยเน้นพื้นที่เมืองเก่า ย่านเศรษฐกิจ และสถานศึกษา พร้อมเป้าหมายขยายจำนวนจักรยานเป็น 8,000 คันในอนาคต

การขยายเครือข่ายมีความสำคัญ ธุรกิจ Bike Sharing จะเติบโตได้ต้องอาศัยทั้งจำนวนจักรยานที่เพียงพอและตำแหน่งจุดจอดที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้บริการ

ส่องธุรกิจ Anywheel-ปันปั่น รายได้โต แต่ยังมีโจทย์กำไร

เมื่อพิจารณาผู้ให้บริการที่ได้รับความนิยม จะเห็นภาพธุรกิจที่แตกต่างกันอย่างน่าสนใจ

เริ่มจาก Anywheel ให้บริการภายใต้บริษัท เอนี่วีล จำกัด ซึ่งมีธุรกิจ Bike Sharing, E-Bike Sharing และ E-Scooter Sharing โดยให้บริการจักรยานเช่าสีเขียวในพื้นที่ต่างๆ รวมถึงกรุงเทพฯ และสถาบันการศึกษา

อีกผู้เล่นคือ Hello PunPun ธุรกิจจักรยานเช่าภายใต้บริษัท คิว แอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด ซึ่งเป็นผู้ผลิตสื่อโฆษณา สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่อนอกบ้านแบบครบวงจร โดยร่วมมือกับแพลตฟอร์ม Bike Sharing อย่าง HelloRide ให้บริการจักรยานสีฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑล

แนวคิดของธุรกิจเกิดจากการมองเห็นโอกาสในการนำจักรยานสาธารณะมาเป็นส่วนหนึ่งของระบบการเดินทางในเมืองหลวง โดย ดร.จุไรภรณ์ วิจักขณวงศ์ กรรมการผู้จัดการ คิว แอดเวอร์ไทซิ่ง ต้องการให้บริการนี้เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการเดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง Bike Sharing จะยังเป็นเพียงส่วนหนึ่งของธุรกิจบริษัท แต่ผลประกอบการรวมของคิว แอดเวอร์ไทซิ่งมีแนวโน้มเติบโตเช่นกัน

Bike Sharing แรงหนุนจากเศรษฐกิจสุขภาพ

หากมองภาพใหญ่ Bike Sharing ยังมีโอกาสเติบโตจากกระแสการดูแลสุขภาพและกิจกรรมกลางแจ้ง ซึ่งกำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของไลฟ์สไตล์ผู้บริโภค

ตลาดจักรยานเพื่อสุขภาพมีสินค้าและบริการหลากหลาย ตั้งแต่จักรยานไฮบริด จักรยานเสือหมอบ สำหรับปั่นออกกำลังกายกลางแจ้ง ไปจนถึงจักรยานออกกำลังกายในร่ม (Indoor Exercise Bikes) ที่ตอบโจทย์คนต้องการออกกำลังกายที่บ้าน

เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ทั้งการเชื่อมต่อแอปพลิเคชันออกกำลังกาย การติดตามระยะทาง การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ และการประเมินผลการออกกำลังกายแบบเรียลไทม์

ตลาดยังมีความหลากหลายด้านราคา ตั้งแต่สินค้าระดับเริ่มต้นสำหรับผู้เริ่มออกกำลังกาย ไปจนถึงจักรยานระดับพรีเมียมสำหรับนักปั่นจริงจัง

สะท้อนว่าจักรยานไม่ได้เป็นเพียงยานพาหนะ แต่กำลังเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจสุขภาพ (Health Economy) และเศรษฐกิจไลฟ์สไตล์ (Lifestyle Economy) มากขึ้น

Bike Sharing มีรูปแบบธุรกิจต่างจากการขายจักรยานเพื่อสุขภาพ เพราะรายได้ไม่ได้มาจากการจำหน่ายสินค้า แต่มาจากการให้บริการและการหมุนเวียนใช้งานจักรยานหนึ่งคันให้เกิดรายได้อย่างต่อเนื่อง

โจทย์ของผู้ให้บริการจึงอยู่ที่การเพิ่มจำนวนเที่ยวต่อคันต่อวัน การบริหารจุดจอดให้เหมาะสม การควบคุมต้นทุนซ่อมบำรุง และการสร้างประสบการณ์ที่ทำให้ลูกค้ากลับมาใช้บริการซ้ำ

เปลี่ยนกระแส Night Ride เป็นธุรกิจระยะยาว

แม้ Night Ride จะเป็นแรงส่งสำคัญที่ทำให้ Bike Sharing กลับมาได้รับความสนใจ แต่ความท้าทายของธุรกิจยังอยู่ที่การเปลี่ยนผู้ใช้บริการขาจรให้กลายเป็นลูกค้าประจำ

เพราะการเติบโตของยอดเช่าในช่วงเวลาหนึ่งไม่ได้หมายความว่าธุรกิจจะมีรายได้อย่างยั่งยืนโดยอัตโนมัติ ผู้ให้บริการยังต้องแบกรับต้นทุนจัดหาจักรยาน การซ่อมบำรุง การกระจายรถไปยังจุดที่มีความต้องการ รวมถึงการจัดการจักรยานที่จอดผิดพื้นที่หรือไม่พร้อมใช้งาน

การขยายกลุ่มผู้ใช้บริการให้กว้างกว่าการปั่นเที่ยวกลางคืน หากสามารถเชื่อมโยงการท่องเที่ยว การเดินทางระยะสั้น การออกกำลังกาย และกิจกรรมของชุมชนเข้าด้วยกัน ก็จะเพิ่มโอกาสสร้างความถี่ในการใช้งานได้มากขึ้น

จักรยานเช่าอยู่ในประเทศไทยมานานเกือบ 18 ปี ผ่านทั้งโครงการภาครัฐและผู้ให้บริการเอกชนหลายราย แต่สิ่งที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นอย่างชัดเจนคือการทำให้ Bike Sharing กลายเป็นพฤติกรรมปกติของคนเมือง

การกลับมาของ Night Ride อาจเป็นมากกว่ากระแสท่องเที่ยวชั่วคราว แต่เป็นโอกาสครั้งใหม่ของธุรกิจจักรยานสาธารณะที่จะขยับจากบริการเดินทางระยะสั้น ไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจท่องเที่ยว สุขภาพ และไลฟ์สไตล์คนเมือง

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า Night Ride จะฮิตไปอีกนานแค่ไหน เมื่อกระแสโซเชียลจางลงแล้ว คนกรุงเทพฯ จะยังหยิบจักรยานเช่ามาใช้ในชีวิตประจำวันอยู่หรือไม่ นี่คือบทพิสูจน์ว่า Bike Sharing จะเป็นธุรกิจที่เติบโตได้จริง หรือเป็นเพียงกระแสที่กลับมาแล้วก็ผ่านไปอีกครั้ง

ภาพประกอบจาก เพจกรุงเทพมหานคร

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์