สมอ. ยกระดับคุมเข้มเหล็กเส้นทั่วประเทศ เปิดมาตรการ “กำหนด-กำกับ-กวดขัน” ดันมาตรฐานความปลอดภัย 100%
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เดินหน้ายกระดับการกำกับดูแลคุณภาพเหล็กเส้นเสริมคอนกรีตครั้งใหญ่ ด้วยมาตรการ “กำหนด-กำกับ-กวดขัน” เพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์เหล็กทั้งระบบ พร้อมย้ำจุดยืนชัดเจนว่า เหล็กเส้นที่จำหน่ายในท้องตลาดต้องมีคุณภาพตามมาตรฐานและปลอดภัยต่อประชาชน 100%
เอกนิติ รมยานนท์ เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เปิดเผยว่า ภายหลัง 10 สมาคมเหล็กได้เสนอให้กระทรวงอุตสาหกรรมพิจารณาเพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) สำหรับเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต เพื่อยกระดับความปลอดภัยและสร้างความเชื่อมั่นต่อภาคก่อสร้าง สมอ. จึงได้บูรณาการความร่วมมือกับกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) และสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด (สอจ.) ตรวจสอบโรงงานผลิตเหล็กเส้นทั่วประเทศอย่างเข้มข้น
การดำเนินงานดังกล่าวเริ่มมาตั้งแต่ต้นปี 2569 โดยมีการตรวจสอบทั้งกระบวนการผลิต มาตรฐานคุณภาพ และการปฏิบัติตามกฎหมายในทุกมิติ ส่งผลให้มีคำสั่งหยุดประกอบกิจการโรงงานที่กระทำผิดกฎหมายแล้ว 3 แห่ง พร้อมกำชับให้เร่งปรับปรุงแก้ไขให้เป็นไปตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
สำหรับมาตรการ “กำหนด-กำกับ-กวดขัน” ซึ่งเป็นแนวทางใหม่ในการควบคุมคุณภาพเหล็กของประเทศ ประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่
ด้าน ‘กำหนด’ สมอ. จะยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์เหล็กเส้นเสริมคอนกรีตให้เข้มงวดยิ่งขึ้น โดยเพิ่มข้อกำหนดเกี่ยวกับการคัดเลือกเศษเหล็ก บังคับให้กระบวนการผลิตต้องผ่านเตาปรุงน้ำเหล็ก มีการตรวจสอบโครงสร้างทางโลหะวิทยา และจำกัดการใช้กระบวนการเพิ่มความแข็งแรงแบบ Temp Core เพื่อควบคุมคุณภาพให้มีความสม่ำเสมอ
ด้าน ‘กำกับ’ จะเปลี่ยนรูปแบบการตรวจสอบจากระบบตรวจรายปี ไปสู่การกำกับดูแลตามระดับความเสี่ยง (Risk-based Surveillance) โดยเพิ่มความถี่ในการตรวจโรงงานกลุ่มเสี่ยงสูง และขยายการตรวจสอบไปยังร้านจำหน่าย รวมถึงไซต์งานก่อสร้าง เพื่อให้การควบคุมคุณภาพครอบคลุมตลอดห่วงโซ่อุปทาน
ส่วนมาตรการ ‘กวดขัน’หากตรวจพบสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน จะมีการระงับการจำหน่ายทันที พร้อมเรียกคืนสินค้าและอายัดทำลายภายใน 30 วัน รวมถึงเร่งบังคับใช้ระบบ QR Code บนผลิตภัณฑ์ เพื่อให้ประชาชน วิศวกร และผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบข้อมูลความปลอดภัยและแหล่งที่มาของเหล็กเส้นได้ด้วยตนเอง
เอกนิติ กล่าวว่า การยกระดับมาตรฐานดังกล่าวไม่เพียงเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคและสร้างความปลอดภัยให้กับโครงสร้างพื้นฐานของประเทศเท่านั้น แต่ยังเป็นการยกระดับอุตสาหกรรมเหล็กไทยให้สามารถแข่งขันได้ในระยะยาว
ขณะเดียวกัน สมอ. อยู่ระหว่างจัดทำ “แผนปฏิบัติการระดับชาติเพื่อการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีการผลิตเหล็ก” (National Transition Plan) เพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา โดยมีเป้าหมายแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรมเหล็กไทย สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีการผลิตที่มีประสิทธิภาพสูง เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และยกระดับมาตรฐานคุณภาพสินค้าอย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ การผลักดันมาตรการดังกล่าวจะช่วยตัดวงจรการผลิตสินค้าด้อยคุณภาพตั้งแต่ต้นน้ำ เพิ่มความเชื่อมั่นให้กับภาคก่อสร้างและผู้บริโภค พร้อมวางรากฐานให้อุตสาหกรรมเหล็กไทยเติบโตบนมาตรฐานความปลอดภัยและความยั่งยืนในระยะยาว
