เราจะมีอายุยืนไปเพื่ออะไร หากใช้ชีวิตได้ไม่เต็มศักยภาพ
โลกกำลังแก่ตัวลง องค์การสหประชาชาติ คาดการณ์ว่าภายในปี 2050 ประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปจะมีจำนวนมากกว่า 2,000 ล้านคนทั่วโลก ขณะที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสมบูรณ์อย่างเต็มรูปแบบ
ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา มนุษยชาติประสบความสำเร็จในการยืดอายุขัยเฉลี่ยของประชากรให้ยาวนานขึ้นจากความก้าวหน้าทางการแพทย์ เทคโนโลยี และสาธารณสุข แต่คำถามสำคัญที่เริ่มถูกตั้งขึ้นในวงการสุขภาพทั่วโลกคือ การมีอายุยืนขึ้นเพียงอย่างเดียว เพียงพอแล้วหรือไม่?
เพราะในความเป็นจริง หลายคนอาจมีอายุยืนถึง 80 หรือ 90 ปี แต่ใช้เวลาหลายปีสุดท้ายของชีวิตอยู่กับโรคเรื้อรัง ความเสื่อมของร่างกาย ปัญหาด้านการเคลื่อนไหว หรือการสูญเสียความสามารถในการดูแลตัวเอง
นั่นคือเหตุผลที่ทั่วโลกกำลังหันมาสนใจแนวคิดที่เรียกว่า Healthspan
หาก Lifespan คือจำนวนปีที่มนุษย์มีชีวิตอยู่ Healthspan คือจำนวนปีที่มนุษย์ยังคงมีสุขภาพดี แข็งแรง ใช้ชีวิตได้อย่างอิสระ มีความสามารถในการเคลื่อนไหว คิด ตัดสินใจ และทำสิ่งที่รักได้ด้วยตัวเอง
กล่าวอีกนัยหนึ่ง Lifespan คือการมีชีวิตที่ยืนยาว ส่วน Healthspan คือการมีชีวิตที่มีคุณภาพ
และในยุคที่สังคมกำลังเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร แนวคิดเรื่อง Healthspan กำลังถูกมองว่าเป็นหัวใจสำคัญของ “Human Sustainability” หรือความยั่งยืนของมนุษย์
เพราะความยั่งยืนในวันนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงการดูแลสิ่งแวดล้อม หรือการลดการปล่อยคาร์บอน แต่ยังหมายถึงการสร้างสังคมที่ผู้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพในทุกช่วงวัย ลดภาระโรค ลดภาระการดูแล และคงศักยภาพในการมีส่วนร่วมกับเศรษฐกิจและสังคมให้นานที่สุด
เมื่อเวชศาสตร์ฟื้นฟูไม่ได้มีไว้สำหรับ “ผู้ป่วย” เท่านั้น
แนวคิดดังกล่าวกำลังเปลี่ยนโฉมวงการสุขภาพทั่วโลก จากเดิมที่ระบบสาธารณสุขมุ่งเน้นการรักษาเมื่อเกิดโรค สู่การดูแลเชิงรุกที่ให้ความสำคัญกับการป้องกัน การฟื้นฟู และการยกระดับคุณภาพชีวิตในระยะยาว
การเปลี่ยนผ่านนี้สะท้อนผ่านการเปิดตัว “เปียง รีแฮบบิลิเทชั่น เซ็นเตอร์ ราชประสงค์” ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูระดับพรีเมียมแห่งใหม่ใจกลางกรุงเทพฯ บนพื้นที่กว่า 650 ตารางเมตร ภายในโครงการเกษร วิลเลจ
ภายใต้แนวคิด “ก้าวข้ามขีดจำกัดการฟื้นฟูเพื่อคุณภาพชีวิตเชิงรุก บุกเบิกนวัตกรรมจากเอเชียสู่ระดับโลก” ศูนย์แห่งนี้ไม่ได้วางบทบาทตัวเองเป็นเพียงสถานพยาบาลสำหรับผู้ที่เจ็บป่วยหรืออยู่ในช่วงพักฟื้นเท่านั้น แต่ต้องการยกระดับเวชศาสตร์ฟื้นฟูให้เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของการสร้างคุณภาพชีวิตในระยะยาว หรือที่เรียกว่า The Last Stop for Healing จุดหมายปลายทางของการฟื้นฟูสุขภาพอย่างครบวงจร
ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูที่มองสุขภาพเป็นการลงทุนระยะยาว
สิ่งที่น่าสนใจคือการรวบรวม 8 ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ (Centers of Excellence) ไว้ในระบบการดูแลเดียวกัน ตั้งแต่การจัดการความปวด เวชศาสตร์การกีฬา การฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง สุขภาพสมองและความจำ การดูแลผู้ป่วยพาร์กินสัน สุขภาพเฉพาะทางสำหรับบุรุษและสตรี ไปจนถึงเวชศาสตร์อายุรวัฒน์และการเพิ่มสมรรถนะร่างกายเชิงรุก
หัวใจสำคัญคือการนำองค์ความรู้ทางการแพทย์มาผสานกับเทคโนโลยีขั้นสูง ไม่ว่าจะเป็นหุ่นยนต์ฟื้นฟูระบบประสาท ระบบวิเคราะห์การเคลื่อนไหวด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยีกระตุ้นสมอง การวิเคราะห์ข้อมูลชีวกลศาสตร์ การตรวจพันธุกรรมเชิงลึก และนวัตกรรมด้านการฟื้นฟูระดับเซลล์ ทั้งหมดนี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของวงการสุขภาพจากการรักษาแบบอาศัยประสบการณ์ สู่การดูแลที่อ้างอิงข้อมูล วัดผลได้ และออกแบบเฉพาะบุคคล
“Longevity “ไม่ใช่เรื่องของผู้สูงวัย แต่เป็นเรื่องของทุกคน
หนึ่งในศูนย์ที่สะท้อนแนวโน้มของโลกสุขภาพยุคใหม่ได้อย่างชัดเจนคือ Proactive Longevity & Human Performance Lab พื้นที่ที่ถูกออกแบบขึ้นเพื่อตอบโจทย์ผู้บริหาร นักกีฬา คนวัยทำงาน และผู้ที่ต้องการวางแผนสุขภาพระยะยาว
แนวคิดของศูนย์ไม่ได้มุ่งเพียงการตรวจสุขภาพประจำปี แต่เป็นการทำความเข้าใจร่างกายในระดับลึก ผ่านการวิเคราะห์โครงสร้างร่างกาย สมรรถภาพการเคลื่อนไหว องค์ประกอบร่างกาย ข้อมูลทางพันธุกรรม และปัจจัยทางชีวภาพเฉพาะบุคคล เป้าหมายคือการค้นหาความเสี่ยงก่อนเกิดโรค วางแผนป้องกัน และยืดระยะเวลาของการมีสุขภาพดีให้นานที่สุด
นี่คือสาระสำคัญของ Longevity Medicine ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วทั่วโลก
“ความยั่งยืน” ที่เริ่มต้นจากสุขภาพของมนุษย์
แพทย์เปียง-นพ.กันตพงศ์ ทองรงค์ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร เปียง รีแฮบบิลิเทชั่น กรุ๊ป มองว่าเวชศาสตร์ฟื้นฟูกำลังก้าวข้ามการรักษาแบบเดิม ไปสู่ระบบการดูแลสุขภาพที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ วัดผลได้ และสร้างผลลัพธ์ที่ชัดเจนต่อคุณภาพชีวิตของผู้คน ซึ่งมุมมองดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิดเรื่อง Human Sustainability ที่กำลังได้รับความสนใจในระดับโลก
เรามองว่าท้ายที่สุดแล้ว สังคมที่ยั่งยืน ไม่ได้วัดเพียงคุณภาพของสิ่งแวดล้อม แต่ยังวัดจากคุณภาพชีวิตของผู้คนในสังคมนั้นด้วย
เพราะในวันที่มนุษย์มีอายุยืนขึ้นเรื่อยๆ เราอาจไม่ได้แค่อยากเพิ่มจำนวนปีของชีวิต แต่เราอยากเพิ่มจำนวนปีที่เรายังสามารถใช้ชีวิตได้อย่างแข็งแรง มีความสุข มีศักดิ์ศรี และมีความหมายพอที่จะใช้ทุกช่วงเวลาของชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ
และนั่นคือเหตุผลที่วันนี้ Healthspan กำลังสำคัญกว่า Lifespan
