สถานการณ์น้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยากำลังเข้าสู่ช่วงสัปดาห์กวาดสายตาตระหนก เมื่อมวลน้ำเหนือจากภาคเหนือตอนล่างและน้ำท่าสะสมไหลหลากมุ่งหน้าลงสู่ภาคกลางอย่างต่อเนื่อง ปริมาณน้ำเหนือที่ไหลผ่านจุดยุทธศาสตร์สำคัญเริ่มเพิ่มระดับขึ้นจนน่าจับตา บีบให้ระบบชลประทานต้องเร่งบริหารจัดการและตรึงกำลังรับมืออย่างรัดกุมที่สุด โดยมี “เขื่อนเจ้าพระยา” จังหวัดชัยนาท ทำหน้าที่เป็นด่านหน้าสำคัญในการหน่วงน้ำและจัดสรรทิศทาง เพื่อป้องกันไม่ให้มวลน้ำก้อนใหญ่ทะลักลงไปซ้ำเติมพื้นที่เศรษฐกิจและชุมชนในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
วิกฤตมวลน้ำเหนือไหลซัด กรมชลฯ งัด 3 กลยุทธ์รับมือ
กรมชลประทาน วางแนวทางบริหารจัดการน้ำเขื่อนเจ้าพระยาอย่างเป็นระบบ เพื่อรองรับปริมาณน้ำจากพื้นที่ตอนบนที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นการลดผลกระทบต่อประชาชนพื้นที่ท้ายน้ำ พร้อมย้ำเตือนให้ทุกหน่วยงานชลประทานติดตามสถานการณ์น้ำฝนและน้ำท่าอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง
วิทยา แก้วมี อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ได้วางแนวทางในการบริหารจัดการน้ำเขื่อนเจ้าพระยาไว้ 3 มาตรการหลัก ได้แก่
1. ยกระดับน้ำเหนือเขื่อน ชะลอน้ำทะลักลงใต้
ทยอยยกระดับน้ำเหนือเขื่อนเจ้าพระยา เบื้องต้นรักษาระดับไม่ให้เกิน +16.80 เมตร รทก. เพื่อช่วยชะลอน้ำและลดผลกระทบต่อพื้นที่ด้านท้ายเขื่อนที่อาจเกิดขึ้นเร็วเกินไป อย่างไรก็ตาม หากประเมินแล้วมีแนวโน้มว่าระดับน้ำเหนือเขื่อนจะเกินเกณฑ์ดังกล่าว สำนักงานชลประทานที่ 12 จะออกประกาศแจ้งเตือนพื้นที่ด้านเหนือเขื่อนให้ทราบล่วงหน้าทันที
2. ผันน้ำเข้าฝั่งตะวันออก-ตก 450 ลบ.ม./วินาที
บริหารจัดการน้ำเข้าสู่ระบบชลประทานทั้งฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตกตามศักยภาพสูงสุด เพื่อช่วยกระจายปริมาณน้ำ โดยปัจจุบันสามารถรับน้ำเข้าระบบทั้งสองฝั่งรวมประมาณ 450 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที พร้อมขอความร่วมมือจากเกษตรกรให้เร่งเก็บเกี่ยวผลผลิตในพื้นที่ทุ่งลุ่มต่ำ เพื่อเตรียมพื้นที่ไว้รองรับน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
3. ควบคุมการระบายน้ำท้ายเขื่อน ป้องกันผลกระทบวงกว้าง
สำหรับปริมาณน้ำส่วนที่เหลือ จะทยอยระบายผ่านเขื่อนเจ้าพระยา โดยปัจจุบันแจ้งเตือนพื้นที่ด้านท้ายเขื่อนให้เฝ้าระวังการระบายน้ำในอัตราประมาณ 1,300 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที และพร้อมปรับแผนเพิ่มการระบายตามสถานการณ์จริง โดยจะจัดทำหนังสือแจ้งเตือนพื้นที่ด้านท้ายเป็นระยะ เพื่อให้ประชาชนและผู้ประกอบการเตรียมพร้อมรับมือได้อย่างทันท่วงที
ความยั่งยืนด้านการจัดการน้ำ สมดุลระหว่าง “สู้ท่วม” และ “สำรองแล้ง”
การบริหารจัดการน้ำในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่มุ่งเน้นการป้องกันอุทกภัยเฉพาะหน้า แต่กรมชลประทานยังเน้นย้ำถึงการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน โดยนำข้อมูลคาดการณ์สภาพอากาศ ปริมาณฝนจากแบบจำลอง และภาพรวมน้ำทั่วประเทศมาวิเคราะห์รอบด้าน เพื่อคำนึงถึงความปลอดภัยของประชาชน ควบคู่ไปกับการ “รักษาน้ำต้นทุน” ให้เพียงพอต่อการใช้น้ำในช่วงฤดูแล้งหน้าที่กำลังจะมาถึง
