ผลผลิตหอมแดงสด ในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ และ จังหวัดลำพูน เริ่มออกสู่ตลาดแล้ว แต่ปัจจุบันเกษตรกรได้รับผลกระทบจากราคารับซื้อตกต่ำ อย่างหนัก แม้ว่าหอมแดงจะมีขนาดใหญ่ และได้คุณภาพตามที่ตลาดต้องการ ทำให้ปัจจุบันชาวสวนหอมแดงเริ่มขาดทุน
นิภา พิทักษ์หทัยวงศ์ เกษตรกรผู้ปลูกหอมแดง อำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ เปิดเผยว่า ส่วนตัวนั้นทำสวนหอมแดงประมาณ 10 ไร่ ซึ่งปีนี้ได้รับผลกระทบอย่างมากเพราะราคาตกต่ำอย่างหนัก ซึ่งตามปกตินั้นจะขายได้ราคาหอมแดงสดประมาณกิโลกรัมละ 12 - 14 บาท แต่ปีนี้ขายได้เพียงราคากิโลกรัมละ 8 บาทเท่านั้น ทำให้ชาวสวนนั้นขาดทุนไปตามๆ กัน เพราะต้นทุนเฉลี่ยแล้วอยู่ที่ราคากิโลกรัมละประมาณ 9 บาท ประกอบกับปีนี้ มีปัญหาเรื่องของน้ำ และเรื่องของสภาพภูมิอากาศเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ผลผลิตน้อยลงด้วย
“ปกติหนึ่งไร่จะได้ประมาณ ทุกๆ ปี พื้นที่ 1 ไร่ จะเก็บหอมแดงสดได้ประมาณ 6,000 กิโลกรัม แต่ปีนี้เหลือเพียง 4,000 กิโลกรัม ต่อไร่เท่านั้น แต่ผลผลิตก็ถือว่าสวยและมีคุณภาพตามที่ตลาดต้องการ ประกอบกับต้นทุนนั้นสูงขึ้นเพราะมีทั้ง ปุ๋ย ค่าเติมน้ำมันเครื่องสูบน้ำ รวมถึงค่าจ้างแรงงาน จึงอยากให้หน่วยงานภาครัฐนั้นเข้ามาดูแลและช่วย กำกับเรื่องของราคา ให้ได้ราคา ที่เกษตรกรนั้นไม่ขาดทุน และให้เกษตรกรนั้นลืมตาอ้าปากได้”
ด้านสายทอง วงศ์กุณา แม่ค้ารับซื้อหอมแดง เปิดเผยว่า ปีนี้หอมแดงในจังหวัดเชียงใหม่ และลำพูน ถือว่า มีขนาดใหญ่ มีคุณภาพ แต่กลับกัน ราคารับซื้อถือว่าถูกว่าทุกปี เริ่มต้นประมาณ 6 บาท สูงสุด 8 -9 บาท โดยปีที่ผ่านๆ มา ราคาหอมแดงสดหน้าสวนอยู่ที่ กิโลกรัมละ 12-13 บาท เพราะ ราคาต้าทุ่นอยู่ที่ 9-10 บาท ทำให้ราคานี้ย่อมมีผลกระทบทั้ง เกษตรกร พ่อค้าแม่ค้าคนกลาง เพราะปีนี้ มีผลผลิตหอมแดงออกสู่ท้องตลาดพร้อมๆ กันจำนวนมาก ทำให้ราคาตกต่ำ แตกต่างจากปี 2568 ที่หอมแดงราคาดี เพราะมีผลผลิตน้อย แต่แม่ค้าแม่ค้าคนกลางก็ต้องแบกรับความเสี่ยง เพราะขายยาก บางรายต้องเช่าห้องเย็นเพื่อเก็บหอม บางรายต้องปล่อยให้เน่าคาโกดัง
“หากสถานการณ์ยังเป็นแบบนี้ราคาหอมยังไม่นิ่งและไปต่อยากเชื่อว่าปีหน้าจะมีคนปลูกหอมแดงลดลงเพราะเกษตรกรขาดทุนไม่มีเงินลงทุนปลูกใหม่ค่าปุ๋ยแพงขึ้น ก็จะส่งผลกระทบกับเกษตรกรระยะยาว”
จุฬารัตน์ นุ่มนิ่ม พาณิชย์จังหวัดลำพูน เปิดเผยว่า ล่าสุดได้ลงพื้นที่พบปะ นายสนั่น อุตมะ ประธานกลุ่มแปลงใหญ่กระเทียมหอมแดงตำบลศรีวิชัย จังหวัดลำพูน เพื่อติดตามการรับซื้อ ส่งมอบหอมแดง ตามที่ได้มีการลงนามบันทึกข้อตกลงเชื่อมโยงเจรจารับซื้อหอมแดงระหว่างกลุ่มแปลงใหญ่ฯ และ บริษัท อโกรไทย ยูเนี่ยน จำกัด โดยจำหน่ายได้ในราคากิโลกรัมละ 12-16-22 บาท (ตามขนาดเล็ก กลาง ใหญ่) และติดตามสถานการณ์การรับซื้อหอมแดงทั่วไป ตำบลบ้านโฮ่ง อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน
โดยพบว่า ผู้ประกอบการที่รวบรวมและรับผู้ซื้อหอมแดงจากทั้งในจังหวัดลำพูนและจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งขณะนี้รับซื้อหอมแดง (สดคละ) ในพื้นที่อำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ ราคากิโลกรัมละ 7-8 บาท ขึ้นกับคุณภาพของหอมแดง จึงจะนำเรื่องส่งเข้ายัง กระทรวงพาณิชย์ เพื่อพิจารณาในการแก้ไขปัญหา
ขณะที่ กรมส่งเสริมสหกรณ์ ได้วางแผนแก้ปัญหาระยะยาวโดยการ เชื่อมโยงเครือข่ายสหกรณ์ทั่วประเทศ ช่วยกระจายจำหน่าย หอมแดงแห้ง เพื่อเพิ่มช่องทางตลาดและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตของสมาชิก พร้อมสนับสนุนการรวมกลุ่มสหกรณ์ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งในระยะยาว
อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มอำนาจต่อรอง ลดต้นทุน และบริหารจัดการตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสนับสนุนให้สหกรณ์ยกระดับการบริหารจัดการหอมแดงแบบครบวงจร ตั้งแต่การผลิต การรวบรวม การแปรรูป เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกรในระยะยาวอีกด้วย
สำหรับจังหวัดลำพูน มีพื้นที่ปลูกหอมแดง 1,268.30 ไร่ เกษตรกร 453 ราย ปริมาณผลผลิต 4,377.22 ตัน ลดลงจากปีก่อนร้อยละ 10.33 ออกสู่ตลาดแล้วร้อยละ 90 ที่เหลือเก็บไว้ทำพันธุ์และแขวนเก็บไว้รอราคา ราคาที่จำหน่าย ล่าสุด ราคารับซื้อหอมแดง สดคละกิโลกรัมละ 7-8 บาท แห้งคละ กิโลกรัมละ 13-16 บาท
