เจาะกลลวง ‘Honey Trap’ กับดักล้วงความลับที่แม้แต่ผู้ทรงอิทธิพลระดับโลกยังพลาดท่า เมื่อปมชู้สาว ‘เจนเซน หวง’ ลุกลามสู่ภัยความมั่นคงสหรัฐฯ (?)

เมื่อพูดถึงคำว่า ‘กับดักน้ำผึ้ง’ (Honey Trap) หลายคนคงนึกถึงฉากในหนังเจมส์ บอนด์ ที่มีหญิงสาวลึกลับผู้มีเสน่ห์เย้ายวนคอยเข้ามาตีสนิทเป้าหมายแบบที่ไม่ทันระวังตัว แสร้งทำเป็นรักใคร่เพื่อล้วงเอาความลับสำคัญ หากจะเปรียบเปรยด้วยสำนวนคุ้นหู คงพูดได้ว่า “อยากได้ความลับทางการค้า ต้องล่อด้วยน้ำผึ้ง ไม่ใช่น้ำส้มสายชู”

แต่กลยุทธ์นี้ไม่ได้มีอยู่แค่ในหนังสายลับ เพราะมันถูกใช้งานจริงมาอย่างยาวนานและยังคงแพร่หลายในวงการจารกรรมทั่วโลก โดยมักทิ้งความเสียหายรุนแรงไว้ให้ทั้งตัวบุคคลและองค์กรที่ตกเป็นเหยื่อ

แน่นอนว่า ‘เจนเซน หวง’ ซีอีโอของ Nvidia คือรายล่าสุดที่อาจได้เรียนรู้บทเรียนราคาแพงนี้ด้วยตัวเอง จนต้องประกาศลาออกเมื่อวันพฤหัสบดี (12 พ.ย.) ที่ผ่านมา หลัง Nvidia บริษัทผู้ผลิตชิป AI เบอร์หนึ่งของโลกเผชิญมรสุมหนักตลอดทั้งสัปดาห์ จากข่าวฉาวเรื่องความสัมพันธ์นอกสมรสกับหญิงที่ทางการสหรัฐฯ สงสัยว่า “เป็นสายลับส่งข้อมูลให้รัฐบาลจีน”

ปริศนาหลายอย่างในคดียังคงไม่คลี่คลาย ทั้งประเด็นที่ว่า อลิซ หวง ซึ่งไม่ได้เป็นญาติกับ เจนเซน หวง ถูกสายลับจีนดึงตัวเข้าทำงานตั้งแต่เมื่อไหร่และด้วยวิธีใด รวมถึงคำถามสำคัญว่ามีข้อมูลลับรั่วไหลออกไปบ้างหรือไม่ ขณะที่ฝั่งรัฐบาลจีนออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหานี้โดยระบุว่าเป็นเพียง “การคาดเดาที่เลื่อนลอย”

แต่ถึงอย่างนั้น เรื่องอื้อฉาวครั้งนี้ก็สร้างแรงสั่นสะเทือนเกินกว่าแค่ในบริษัท Nvidia หรือตัว เจนเซน หวง เพราะมันสะเทือนไปถึงความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับจีน สองมหาอำนาจคู่แข่งที่กำลังชิงความเป็นเจ้าแห่งเทคโนโลยี AI

ที่ผ่านมา มีบุคคลระดับแถวหน้าของโลกมากมายที่พลาดท่าตกเป็นเหยื่อปฏิบัติการ ‘กับดักน้ำผึ้ง’ ซึ่งสโตน ฟิช ชี้ว่านี่คือ “หนึ่งในกลอุบายที่เก่าแก่ที่สุด” ในโลกสายลับ และยังคงถูกนำมาใช้บ่อยครั้งอย่างคาดไม่ถึง โดยเฉพาะในกลุ่มสายลับของจีนและรัสเซีย

กับดักน้ำผึ้ง (Honey Trap)...กลลวงสุดคลาสสิกของโลกสายลับ

นี่แหละคือ “หัวใจของกับดักน้ำผึ้ง” เทคนิคสายลับที่ใช้ความเสน่หาและแรงดึงดูดทางเพศมาซื้อใจเหยื่อ เพื่อล้วงข้อมูลลับ หรือบงการพฤติกรรมของเป้าหมายให้ทำตามที่ต้องการ

ชื่อเรียกนี้เปรียบเปรยถึงการใช้ของหวานเย้ายวนใจมาล่อเหยื่อที่ไม่ทันระวังตัวให้เดินเข้าสู่กับดัก โดยเชื่อกันว่าคำนี้โด่งดังขึ้นมาจากการที่ จอห์น เลอ คาร์เร นักเขียนนิยายสายลับชาวอังกฤษ หยิบมาใช้ในเรื่อง ‘Tinker Tailor Soldier Spy’เมื่อปี 1974

ทั้งนี้ กับดักน้ำผึ้งไม่จำเป็นต้องลงเอยด้วยเรื่องบนเตียงเสมอไป แต่อาจอาศัยการปั่นหัวทางอารมณ์และการหลอกลวง แทนการใช้กำลังข่มขู่ หรือบีบบังคับ

สายลับบางกลุ่มเน้นเก็บหลักฐานมัดตัวที่สร้างความอับอาย เช่น ภาพถ่ายลับ หรือหลักฐานการนอกใจ เพื่อเอาไว้แบล็กเมล์ให้เป้าหมายยอมจำนน ขณะที่บางกลุ่มเลือกใช้วิธีการค่อยๆ สานสัมพันธ์ยาวนานเป็นเดือนหรือเป็นปี เพื่ออาศัยความผูกพันทางใจมาหลอกล่อให้เหยื่อยอมคายความลับออกมาเอง

“มีเจ้าหน้าที่กลุ่มหนึ่งที่ถูกฝึกมาเพื่อปฏิบัติการแบบนี้โดยเฉพาะ คือ การสวมบทบาทเพื่อฉกฉวยผลประโยชน์จากจุดอ่อนตามธรรมชาติของมนุษย์” จอห์น แบล็กซ์แลนด์ ศาสตราจารย์ด้านความมั่นคงระหว่างประเทศและข่าวกรองศึกษา จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (ANU) ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว CNA

ใครบ้างที่อยู่เบื้องหลังกลยุทธ์ “กับดักน้ำผึ้ง” 

ย้อนกลับไปในยุคสงครามเย็น หน่วยงานด้านความมั่นคง ‘KGB’ ของสหภาพโซเวียต คือหนึ่งในหน่วยข่าวกรองที่ขึ้นชื่อเรื่องการใช้กลยุทธ์นี้ ด้วยการส่งสายลับหญิงฉายา ‘นกนางแอ่น’ (Swallows) เข้าไปหว่านเสน่ห์ล่อลวงเป้าหมาย

ขณะเดียวกัน ตำรวจลับและหน่วยข่าวกรอง ‘ชตาซี’ (Stasi) ของเยอรมนีตะวันออก ก็ใช้สายลับชายที่รู้จักกันในชื่อ ‘สายลับโรมิโอ’ (Romeo spies) เข้าไปสานสัมพันธ์รักกับบรรดาหญิงสาวฝั่งเยอรมนีตะวันตกที่กุมข้อมูลลับสำคัญระดับชาติเอาไว้

“ในทางทฤษฎีแล้ว หน่วยข่าวกรองทุกแห่งล้วนสามารถหยิบปฏิบัติการ ‘สร้างจุดอ่อนเพื่อแบล็กเมล์’ และกลยุทธ์ที่คล้ายกันมาใช้ได้ทั้งนั้น” เคลมองต์ เคอโนลต์ นักวิจัยจากสถาบันวิจัยเชิงยุทธศาสตร์แห่งฝรั่งเศส (IRSEM) กล่าว

ทว่าไม่ใช่ทุกรัฐที่จะมีเงื่อนไขเอื้ออำนวยให้ทำภารกิจแบบนี้ได้เหมือนกันหมด…

ขณะเดียวกัน หน่วยข่าวกรองก็ไม่ได้เริ่มจากศูนย์เสมอไป แต่อาจสวมรอยฉวยโอกาสจากความรักที่มีอยู่แล้ว “บางครั้งเป้าหมายอาจกำลังคบหา หรือลึกซึ้งกับใครสักคนอยู่แล้ว ก่อนที่หน่วยข่าวกรองจะเข้าไปเจาะตัวคนคนนั้นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือล้วงความลับ ซึ่งไม่แน่ว่าคนใกล้ตัวคนนั้นเอง ก็อาจกำลังถูกแบล็กเมล์จนต้องยอมเป็นไส้ศึก คอยส่งข้อมูลลับของคนที่ตัวเองกำลังคบหาอยู่ให้สายลับก็เป็นได้” แบล็กซ์แลนด์ จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (ANU) ตั้งข้อสังเกต

ย้อนรอยคดีดังที่โลกจดจำ!

-รักลวง 20 ปี : เมื่อนักงิ้วชายสวมรอยเป็นหญิง ล้วงความลับนักการทูตฝรั่งเศส-

คดีที่ฉาวโฉ่และเหนือความคาดหมายที่สุดซึ่งลากยาวตั้งแต่ยุค 1960-1980 คงหนีไม่พ้นเรื่องราวของ ฉือ เพ่ยผู นักแสดงงิ้วปักกิ่งชาย ที่สวมบทบาทหลอก แบร์นาร์ บูร์ซิโก นักการทูตฝรั่งเศสประจำกรุงปักกิ่ง ให้เชื่อสนิทใจว่าเขาเป็นผู้หญิง จนทั้งคู่แอบคบหากันอย่างลึกซึ้ง

ที่น่าทึ่งคือ ฉือ เพ่ยผู ปิดบังความจริงนี้ได้นานเกือบสองทศวรรษ แถมยังอุปโลกน์ว่ามีลูกชายด้วยกันกับบูร์ซิโกอีกต่างหาก โดยรายงานเก่าของหนังสือพิมพ์ New York Times เปิดเผยว่า “เด็กชายคนนั้นแท้จริงแล้วเป็นเด็กชาวอุยกูร์ที่ถูกแม่ผู้ยากจนขายมาเพื่อใช้ประกอบฉากคำลวงนี้”

จนกระทั่งจุดหนึ่ง หน่วยสืบราชการลับของจีนได้ยื่นคำขาดกับบูร์ซิโกว่า เขาจะคบหากับฉือต่อไปได้ก็ต่อเมื่อยอมส่งข้อมูลจากสถานทูตฝรั่งเศสให้ทางการจีน ด้วยความห่วงใยในความปลอดภัยของคนรัก บูร์ซิโกจึงยอมทำตามและลักลอบส่งเอกสารลับให้ปักกิ่งนานหลายปี จนกระทั่งเขาพาฉือและเด็กชายเดินทางกลับฝรั่งเศสได้สำเร็จ

แต่ที่นั่นทั้งคู่กลับถูกจับกุมและจำคุก ก่อนจะได้รับการอภัยโทษในเวลาต่อมา พร้อมกับความจริงเรื่องเพศสภาพที่แท้จริงของฉือถูกเปิดโปง ซึ่งสร้างความช็อกและบอบช้ำทางจิตใจให้บูร์ซิโกอย่างหนัก

-ปฏิบัติการสายลับสองหน้า : แคทรีนา เหลียง กับความสัมพันธ์ลับใน FBI-

อีกหนึ่งคดีดังในช่วงต้นยุค 2000 คือ เรื่องราวของ ‘แคทรีนา เหลียง’ หญิงชาวอเมริกันเชื้อสายจีน ที่สำนักงานสอบสวนกลางสหรัฐฯ (FBI) จ่ายค่าจ้างให้อย่างงามเพื่อเป็นสายลับสืบข้อมูลของจีน

แต่เบื้องหลังเธอกลับเป็น ‘สายลับสองหน้า’ ที่แอบส่งข้อมูลลับสุดยอดให้รัฐบาลจีน แถมยังมีความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับเจ้าหน้าที่ FBI ถึงสองนาย รวมถึงเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมดูแลงานของเธอเอง สุดท้ายทั้งคู่ก็ถูกจับกุมในปี 2003 แต่ภายใต้ข้อตกลงรับสารภาพ เธอกลับรับโทษจำคุกจริงไม่ถึง 3 เดือนเท่านั้น

สมรภูมิสายลับที่ขยายวงกว้างไปทั่วโลก…คดีที่เกิดขึ้นในสหรัฐฯ และยุโรปเป็นเพียงส่วนหนึ่งของภาพใหญ่เท่านั้น เพราะผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า “ปฏิบัติการล้วงความลับลักษณะนี้ถูกนำไปใช้ในวงกว้างทั่วโลก และยังสั่นสะเทือนมาถึงเอเชียมาแล้วหลายครั้ง”

-รอยร้าวในสถานทูต : คดีเจ้าหน้าที่รหัสลับสิงคโปร์ติดกับดักโซเวียต-

ย้อนกลับไปในปี 1980 อลัน วี เค็ง ซูน เจ้าหน้าที่ฝ่ายรหัสลับชาวสิงคโปร์ ถูกตัดสินจำคุก 10 ปี ฐานลักลอบส่งข้อมูลลับให้สายลับโซเวียต ระหว่างประจำการอยู่ที่สถานทูตสิงคโปร์ในกรุงมอสโก

ขณะนั้น วี มีอายุ 30 ปี แต่งงานและมีลูกสาวแล้ว 1 คน เขาถูกสายลับหญิงที่ชื่อ ลูบา ลูบอฟ มาลูบา เข้ามาตีสนิทจนเผลอใจ ก่อนจะถูกแบล็กเมล์บีบให้ส่งมอบเอกสารลับทางการทูตและข้อมูลระบบเข้ารหัสลับของสิงคโปร์ให้ไปในที่สุด

-คดีจารกรรมร้ายแรงที่สุดในรอบ 50 ปีของไต้หวัน-

ส่วนที่ไต้หวัน พลตรี หลัว เสียนเจ๋อ นายทหารระดับสูงของกองทัพ ถูกศาลสั่งจำคุกตลอดชีวิตในปี 2011 ในข้อหาเป็นสายลับขายความลับให้รัฐบาลจีน ซึ่งถือเป็นคดีจารกรรมที่ร้ายแรงที่สุดของไต้หวันในรอบ 50 ปี

ทางการไต้หวันระบุว่า “หลัวถูกรัฐบาลจีนดึงตัวเข้าทำงานตั้งแต่ปี 2004 ระหว่างประจำการอยู่ในประเทศไทย โดยหนังสือพิมพ์ South China Morning Post อ้างอิงสื่อท้องถิ่นไต้หวันว่า “หลัวพลาดท่าติดกับดักน้ำผึ้งของสายลับหญิงชาวจีนรูปร่างสูงโปร่งและหน้าตาดีรายหนึ่ง”

วิวัฒนาการของ “กับดักน้ำผึ้ง” ในยุคดิจิทัล

จากคำกระซิบข้างหมอนสู่หน้าจอดิจิทัล กลยุทธ์ ‘กับดักน้ำผึ้ง’ อันเก่าแก่ได้ขยายขอบเขตเข้าสู่โลกออนไลน์อย่างเต็มรูปแบบแล้ว…หากเป็นสมัยก่อน เรื่องราวอาจเริ่มต้นจากการบังเอิญชนแก้วในบาร์โรงแรม หรือการทักทายในงานเลี้ยงการทูต แต่ทุกวันนี้กับดักสามารถเริ่มต้นได้ง่ายๆ แค่ข้อความทักทายเด้งขึ้นมาบนโซเชียลมีเดีย

ตัวอย่างที่ชัดเจนเกิดขึ้นในอังกฤษ เมื่ออดีตสารวัตรตำรวจรายหนึ่งที่กำลังทำวิจัยเรื่องความเชื่อมโยงระหว่างรัฐบาลจีนกับองค์กรอาชญากรรม ออกมาเปิดเผยว่า เขาตกเป็นเป้าหมายผ่านแพลตฟอร์มคนทำงานอย่าง LinkedIn

เดวิด วิลสัน ผู้จัดทำรายงานให้กระทรวงมหาดไทยอังกฤษ เล่าว่า จู่ๆ เขาก็ได้รับ ‘คำขอเป็นเพื่อนราว 20-25 ครั้ง’ จากโปรไฟล์หญิงสาวที่แทบไม่มีข้อมูลอะไรในโปรไฟล์เลย มีเพียงรูปโปรไฟล์สุดดึงดูดใจเท่านั้น

“ในโปรไฟล์ไม่มีอะไรเลย พวกเธอไม่เคยโพสต์อะไร ไม่มีรายละเอียดใดๆ มีแค่รูปถ่ายของผู้หญิงที่สวยมากๆ เท่านั้น ทั้งที่ก่อนจะเริ่มทำวิจัยเรื่องนี้ ผมเล่น LinkedIn มาตั้ง 10 ปี แต่ไม่เคยมีใครติดต่อเข้ามาแบบนี้เลย” วิลสัน บอกกับ The Guardian เมื่อเดือนมิถุนายน

ไม่เพียงเท่านั้น เพราะยังมีปฏิบัติการที่เข้าข่าย ‘กับดักน้ำผึ้งออนไลน์’ อีกหลายคดี ซึ่งบานปลายไปสู่การสอบสวนคดีสายลับระดับชาติ…

ในประเทศอินเดีย ประทีป กูรุลการ์ นักวิทยาศาสตร์อาวุโสด้านกลาโหม ถูกจับกุมในปี 2023 จากข้อกล่าวหาว่าส่งข้อมูลลับให้แก่ผู้ต้องสงสัยว่า ‘เป็นสายลับของปากีสถาน’ โดยการพิจารณาคดีของเขาได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อเดือนกรกฎาคมปีนี้

หญิงรายดังกล่าวซึ่งใช้ชื่อว่า ซารา ดาสกุปตา โดยแอบอ้างตัวเป็นวิศวกรซอฟต์แวร์ในสหราชอาณาจักร และเข้ามาตีสนิทสานสัมพันธ์ลึกซึ้งกับกูรุลการ์ผ่านแอปพลิเคชันแชตอย่าง WhatsApp ซึ่งบทสนทนาของทั้งคู่ถูกกล่าวหาว่าล้ำเส้นไปไกลกว่าเรื่องส่วนตัว จนครอบคลุมถึงข้อมูลโครงการกลาโหมของอินเดีย รวมถึงความลับเรื่องระบบขีปนาวุธด้วย 

แต่แม้ว่าเครื่องมือที่ใช้จะเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ปฏิบัติการ ‘กับดักน้ำผึ้ง’ ก็ยังคงอาศัยสิ่งที่แบล็กซ์แลนด์อธิบายว่าเป็น “‘ความเปราะบางและความเชื่อง่ายของมนุษย์’ เป็นอาวุธอยู่เสมอ มันเป็นวิธีการที่คลุมเครือทางศีลธรรม แต่ก็หยั่งรากลึกจนกลายเป็นสิ่งที่ไม่มีวันหายไปจากโลกนี้อย่างแน่นอน”

ความลับ AI ของ Nvidia = เดิมพันความมั่นคงสหรัฐฯ

ขณะที่ ปีเตอร์ แมตทิส อดีตนักวิเคราะห์ข่าวกรองของ CIA ออกความเห็นว่า “AI ถูกมองว่าเป็นเทคโนโลยีหัวใจหลักที่ต่อยอดไปสู่ทุกวงการ ตั้งแต่สายการผลิต การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ระบบควบคุมสังคม ไปจนถึงการล็อกเป้าหมายทางทหาร…ฉะนั้นถ้ามองไปรอบๆ อุตสาหกรรมนี้ ต้องยอมรับเลยว่าบรรดาผู้นำองค์กรและผู้บริหารระดับสูงสุดทุกคน ล้วนอยู่ในสายตาและมีสิทธิ์ตกเป็นเป้าของสายลับได้ทุกเมื่อ”

ทั้งนี้ เบื้องหลังที่ทำให้เรื่องรักนอกสมรสของซีอีโอ Nvidia กลายเป็นวิกฤตความมั่นคงระดับชาติ เริ่มต้นจากความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่าง เจนเซน หวง กับ อลิซ หวง ผู้บริหารบริษัท ‘Megaspeed International’ ในสิงคโปร์ ซึ่งทางการสหรัฐฯ สงสัยว่า “อาจเป็นสายลับจีนที่แอบลักลอบส่งชิป AI ขั้นสูงของ Nvidia ไปให้จีน”

ทว่าความน่ากังวลทวีคูณขึ้นเมื่อมองถึงบทบาทของ เจนเซน หวง ที่สนิทสนมกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และคอยเดินเกมล็อบบี้ให้สหรัฐฯ ผ่อนปรนการขายชิปให้จีน จนรัฐมนตรีต่างประเทศอย่าง มาร์โก รูบิโอ เคยส่งบันทึกเตือนลับสุดยอดเรื่องนี้มาแล้ว

การลงจากตำแหน่งของ เจนเซน หวง พร้อมมูลค่าตลาดของ Nvidia ที่หายไปราว 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 6.78 ล้านล้านบาท) จึงไม่เพียงสั่นคลอนยักษ์ใหญ่ชิปโลก แต่ยังเปิดแผลใหญ่ด้านความมั่นคงทางเทคโนโลยีของสหรัฐฯ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ด้าน สโตน ฟิช ชี้ว่า “ความสัมพันธ์ที่เปราะบางระหว่างสหรัฐฯ และจีนยิ่งทำให้สถานการณ์นี้ซับซ้อนและเสี่ยงอันตรายมากขึ้น โดยวิกฤตของ Nvidia มีแนวโน้มที่จะยิ่งตอกย้ำความไม่ไว้วางใจระหว่างสองมหาอำนาจให้ร้าวลึกลงไปอีก…”

แต่ท้ายที่สุดแล้ว ทั้ง สโตน ฟิช และแมตทิส ต่างมองตรงกันว่า เราทุกคนล้วนเป็นเพียงมนุษย์ธรรมดาที่มีความสัมพันธ์หลากหลายรูปแบบซึ่งอาจกลายเป็นช่องโหว่ให้ถูกเจาะได้ ไม่ว่าจะเป็นความรัก มิตรภาพ เรื่องงาน หรือความใกล้ชิดใดๆ ก็ตาม

หนทางเดียวที่จะรอดพ้นจากการตกเป็นเป้าหมาย ไม่ให้ใครเข้ามาล้วงความลับได้ 100% คงมีแค่การหนีไปบวชเป็นฤๅษีตัดขาดจากโลกภายนอก ฉะนั้นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดของทั้งบริษัทและตัวบุคคลก็คือ “การไม่ประมาทและหมั่นระวังตัวอยู่เสมอ”

(Photo by VARIOUS SOURCES / AFP)