ชาวอิสราเอลหลายพันคนรวมตัวกันในกรุงเทลอาวีฟเมื่อวันเสาร์ (24 ต.ค.) เพื่อประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่ ก่อนการเลือกตั้งทั่วไปที่กำลังจะเกิดขึ้นในวันที่ 27 ต.ค.นี้ ซึ่งหลายคนมองว่าเป็นเหมือนการลงประชามติต่อการบริหารประเทศของนายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู
การประท้วงจัดขึ้นโดยกลุ่ม October Council ที่ก่อตั้งโดยครอบครัวของเหยื่อและตัวประกันที่ถูกกลุ่มติดอาวุธในปาเลสไตน์จับตัวไปเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความรับผิดชอบต่อความล้มเหลวในการป้องกันการโจมตีของกลุ่มฮามาส ซึ่งเป็นชนวนเหตุของสงครามในฉนวนกาซา
สื่ออิสราเอลรายงานว่า การรวมตัวครั้งนี้มีผู้นำจากพรรคฝ่ายค้านหลักทั้ง 4 พรรคเข้าร่วมด้วย รวมถึง กาดี ไอเซนคอต อดีตเสนาธิการทหารที่มีคะแนนนิยมสูสีกับเนทันยาฮู และได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากฝูงชน
กลุ่ม October Council ระบุผ่านทาง X ก่อนการชุมนุมจะเริ่มขึ้นว่า “3 วันก่อนการเลือกตั้ง เราจะจัดกิจกรรมครั้งสำคัญเพื่อปิดท้ายการต่อสู้ตลอด3 ปีที่ผ่านมา ในการเปิดเผยความจริง เรียกร้องให้แสดงความรับผิดชอบ และผลักดันให้จัดตั้งคณะกรรมาธิการสอบสวนระดับรัฐ”
ผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดที่เผยแพร่ก่อนช่วงเวลาห้ามหาเสียงซึ่งมีผลบังคับใช้ในคืนวันศุกร์ที่ผ่านมาบ่งชี้ว่า ไม่มีกลุ่มการเมืองใดสามารถครองที่นั่งข้างมากในรัฐสภาอิสราเอลได้ โดยผลสำรวจจากสถานีโทรทัศน์สาธารณะ KAN ระบุว่า จากจำนวนที่นั่งทั้งหมด 120 ที่นั่งในรัฐสภาอิสราเอล กลุ่มของไอเซนคอตจะได้ที่นั่ง 52 ที่นั่ง ส่วนกลุ่มของเนทันยาฮูจะได้ 50 ที่นั่ง ขณะที่ที่นั่งส่วนที่เหลือจะตกเป็นของพรรคการเมืองที่ไม่ได้สังกัดกลุ่มใด รวมถึงพรรคการเมืองของชาวอาหรับด้วย
ผู้สื่อข่าวของสำนักข่าว AFP รายงานว่า ผู้ประท้วงหลายพันคนเดินขบวนจากจัตุรัสราบินไปยังจุตุรัสตัวประกัน ซึ่งจุดศูนย์กลางของการประท้วงต่อต้านรัฐบาลที่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เพื่อเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวผู้ที่ถูกกักตัวอยู่ในฉนวนกาซา
ฮาดาส ฟิวเออร์สตีน วัย 68 ปีเผยกับ AFP ก่อนการเดินขบวนจะเริ่มว่า “ใครก็ตามที่เป็นผู้นำพวกเราตลอด 4 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่รัฐบาลเนทันยาฮูเข้ามารับตำแหน่งเมื่อปลายปี 2022) สร้างผลงานได้แย่มากๆ” และว่า “อิสราเอลไม่เคยตกอยู่ในสถานการณ์ที่กำลังเป็นอยู่ตอนนี้”
การประท้วงครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากภาคประชาสังคมและพรรคฝ่ายค้านของอิสราเอลรณรงค์มานานหลายปีเพื่อจัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนอิสระเกี่ยวกับความล้มเหลวด้านความปลอดภัยที่นำไปสู่เหตุการณ์เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม
รัฐบาลของเนทันยาฮูปฏิเสธการตั้งหน่วยงานอิสระในลักษณะดังกล่าว ซึ่งเป็นรูปแบบที่อิสราเอลเคยใช้เป็นประจำในอดีตเพื่อสอบสวนความล้มเหลวครั้งใหญ่ระดับรัฐ แต่กลับเสนอให้ตั้งคณะกรรมการ “การเมือง” ซึ่งสมาชิกครึ่งหนึ่งจะได้รับการแต่งตั้งจากพรรคร่วมรัฐบาลและอีกครึ่งหนึ่งโดยฝ่ายค้าน
อย่างไรก็ดี ผู้นำพรรคฝ่ายค้านเผยว่า จะบอยคอตต์คณะกรรมการที่ตั้งโดยฝ่ายการเมือง
นามา บิตเตอร์แมน วัย 18 ปี ซึ่งจะใช้สิทธิ์เลือกตั้งเป็นครั้งแรก บอกในการชุมนุมเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาว่า เธอเชื่อมั่นว่ากลุ่มการเมืองฝ่ายตรงข้ามเนทันยาฮูที่เธอสนับสนุนจะเป็นฝ่ายได้เปรียบในการเลือกตั้งครั้งนี้ และจะช่วยยกระดับสถานะของอิสราเอลในเวทีระหว่างประเทศ ซึ่งได้รับความเสียหายจากสงครามตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ทั้งในฉนวนกาซา เลบานอน และอิหร่าน รวมถึงสถานการณ์ความรุนแรงที่พุ่งสูงขึ้นในเขตเวสต์แบงก์
“ฉันคิดว่าถ้าเราชนะ ซึ่งเราจะชนะแน่นอน เราจะสามารถเปลี่ยนมุมมองที่ผู้คนทั่วโลกมีต่อเราได้”
— นามา บิตเตอร์แมน บอกกับ AFP
อังกฤษและอีกหลายประเทศกำหนดมาตรการคว่ำบาตรต่อสินค้าจากนิคมชาวอิสราเอลในเขตเวสต์แบงก์ เพื่อตอบโต้การโจมตีชาวปาเลสไตน์ของกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอล และการก่อสร้างนิคมที่ได้รับการอนุมัติจากรัฐบาลฝ่ายขวาของเนทันยาฮู
เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกโดดเดี่ยวจากนานาชาติที่เพิ่มมากขึ้นของอิสราเอล เนทันยาฮูเสนอเมื่อวันศุกร์ว่า อิสราเอลอาจจำเป็นต้องพัฒนาระบบเศรษฐกิจดิจิทัลทางเลือก
เนทันยาฮู ซึ่งก่อนหน้านี้เคยเรียกร้องให้อิสราเอลพึ่งพาตนเองทางด้านการทหาร ยังกล่าวอีกว่า แพ็กเกจอาวุธมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์จากสหรัฐฯ ซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญ “จะไม่มาอย่างต่อเนื่อง”
บรรดาผู้นำฝ่ายค้านต่างวิพากษ์วิจารณ์ข้อเสนอของเนทันยาอูอย่างรุนแรงเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา
ไอเซนคอตกล่าวถึงแนวคิดเรื่องสกุลเงินดิจิทัลคู่ขนานดังกล่าวในเชิงประชดประชันว่า “เหรียญบีบี” (bbCoin) โดยล้อมาจากชื่อเล่นที่ผู้คนมักเรียกเนทันยาฮูว่า “บีบี”
“เนทันยาฮูบอกว่า หากเขาได้รับเลือกตั้งอีกครั้ง อิสราเอลจะตัดขาดจากเศรษฐกิจโลก ทั้งการช้อปปิ้งออนไลน์ การลงทุนในเทคโนโลยีขั้นสูง และความมั่นคงก็จะไม่มีเหลือ เราต้องไม่ปล่อยให้ bbCoin ทำลายอิสราเอล” ไอเซนคอตโพสต์ผ่านแพลตฟอร์ม X
ยาอีร์ ลาปิด อดีตนายกรัฐมนตรีและผู้นำฝ่ายค้านคนปัจจุบันกล่าวหาเนทันยาฮูว่า “ให้คำมั่นกับพลเมืองอิสราเอลก่อนการเลือกตั้งว่า พวกเขาจะต้องไปยืนต่อคิวซื้อขนมปังนานถึงชั่วโมงครึ่งเหมือนกับในรัสเซียหรืออิหร่าน”
“หากเขาชนะการเลือกตั้ง สิ่งที่จะเกิดขึ้นก็คือ จะมีการคว่ำบาตร จะไม่มีข้อตกลงด้านความมั่นคงกับสหรัฐฯ...และเศรษฐกิจของอิสราเอลก็จะล่มสลาย” ลาปิดให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ช่อง 12 ของอิสราเอล
ด้าน ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เรียกร้องให้ชาวอิสราเอลลงคะแนนเสียงให้เนทันยาฮูในการเลือกตั้งที่จะมาถึง โดยยกตัวอย่างสงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่านว่าเป็นตัวอย่างของ “การชนะร่วมกัน”
“เมื่อคุณไปลงคะแนนเสียง โปรดจำไว้ว่า บีบีเป็นนายกรัฐมนตรีนักรบที่โดดเด่น” ทรัมป์โพสต์บน Truth Social โดยเรียกเนทันยาฮูด้วยชื่อเล่น
Photo by RONEN ZVULUN / POOL / AFP
