ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ, ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน มีกำหนดพบหารือร่วมกันนอกรอบการประชุมสุดยอดที่ประเทศจีนในสัปดาห์หน้า ซึ่งนับเป็นการนั่งโต๊ะเจรจาไตรภาคีครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของผู้นำทั้งสามชาติ
การพบปะครั้งประวัติศาสตร์ของผู้นำ 3 ชาติมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ รัสเซีย และจีน จะเกิดขึ้นในช่วงที่ทรัมป์เดินทางไปร่วมการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (APEC) ณ เมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีน
สำหรับกำหนดการเดินทาง ทรัมป์จะเดินทางถึงเมืองเซินเจิ้นในช่วงดึกวันพุธ (18 พ.ย.) เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดของ 21 เขตเศรษฐกิจสมาชิกที่จัดขึ้นเป็นเวลา 2 วัน โดยในวันพฤหัสบดี (19 พ.ย.) จะมีการหารือทวิภาคีระหว่างทรัมป์กับ สี จิ้นผิง ซึ่งถือเป็นการพบปะกันครั้งที่ 4 ของทั้งสองผู้นำ นับตั้งแต่ทรัมป์กลับเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ อีกครั้งเมื่อปี 2025
“ประธานาธิบดีทรัมป์จะปิดฉากการเยือนจีน ด้วยการร่วมประชุมไตรภาคีระหว่างประธานาธิบดีสหรัฐฯ ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน และประธานาธิบดีสหพันธรัฐรัสเซีย”
— โอลิเวีย เวลส์ โฆษกทำเนียบขาว เปิดเผยต่อผู้สื่อข่าว
การหารือครั้งนี้นอกรอบการประชุมสุดยอด APEC ที่ประเทศจีน จะพุ่งเป้าไปที่ประเด็น ‘การไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์’ โดยทรัมป์เคยระบุว่าเขาเชื่อมั่นว่าเรื่องนี้อาจนำไปสู่การทำข้อตกลงฉบับใหม่ระหว่างกลุ่มมหาอำนาจนิวเคลียร์รายใหญ่ที่สุดของโลก
“ท่านประธานาธิบดีได้แสดงจุดยืนชัดเจนว่า นอกเหนือจากประเด็นอื่นๆ แล้ว เขาจะหยิบยกเรื่องการลดจำนวนอาวุธนิวเคลียร์ทั่วโลกขึ้นมาหารือด้วย เนื่องจากประธานาธิบดีทรัมป์มองว่าการแพร่ขยายของอาวุธชนิดนี้เป็นเรื่องที่อันตรายอย่างยิ่ง” เวลส์ โฆษกทำเนียบขาว กล่าว
ทั้งนี้ คาดว่าผู้นำทั้ง 3 ชาติอาจคุยเรื่องอิหร่านด้วย แต่จะไม่พูดถึงเรื่องยูเครน ส่วนทางรัสเซียและจีนยังคงนิ่งเงียบ และยังไม่ออกมาพูดถึงเรื่องนี้
แม้จีนกำลังเร่งสะสมอาวุธนิวเคลียร์อย่างรวดเร็ว แต่ฝ่ายสหรัฐฯ ก็ออกตัวไว้ก่อนว่าอย่าเพิ่งคาดหวังข้อตกลงใหม่จากการประชุมนี้ เพราะเป็นเพียงการเปิดโต๊ะคุยกันครั้งแรกของผู้นำ 3 ชาติ เพื่อปูทางไปสู่การเจรจาที่ได้ผลลัพธ์จริงในอนาคต
อย่างไรก็ตาม สนธิสัญญาควบคุมอาวุธนิวเคลียร์ระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซียได้หมดอายุลงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ส่งผลให้คลังแสงนิวเคลียร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกปราศจากกลไกควบคุมหลัก และถือเป็นการปิดฉากความร่วมมือด้านการควบคุมอาวุธที่เคยช่วยคลี่คลายยุคสงครามเย็นอย่างแท้จริง
แม้ว่าองค์การสหประชาชาติ (UN) จะออกมาเรียกร้องให้ทั้งสองประเทศเร่งจัดทำข้อตกลงกรอบใหม่โดยเร็วที่สุด แต่ทรัมป์กลับมองว่าเขาสามารถสร้างข้อตกลงฉบับใหม่ที่ดีกว่าเดิมได้ ด้วยการดึงจีน ซึ่งกำลังเร่งขยายคลังอาวุธนิวเคลียร์ให้เข้ามาร่วมวงด้วย
“การจะดึงทั้งจีนและรัสเซียให้มาร่วมมือกันได้นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องเผชิญกับอุปสรรคใหญ่หลวงและอาจต้องใช้เวลาเจรจายาวนานหลายปี”
ขณะที่บรรดาอดีตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ และนักวิเคราะห์ต่างเคยให้ความเห็นกับสำนักข่าว BBC ไว้ในขณะนั้นว่า
“การจะดึงทั้งจีนและรัสเซียให้มาร่วมมือกันได้นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องเผชิญกับอุปสรรคใหญ่หลวงและอาจต้องใช้เวลาเจรจายาวนานหลายปี”
ก่อนหน้านี้เมื่อต้นปี สี จิ้นผิง ได้หารือแยกกันกับทั้งปูตินและทรัมป์ที่กรุงปักกิ่งโดยห่างกันไม่กี่วัน จากนั้นในเดือนกันยายน ทรัมป์ก็ได้เปิดทำเนียบขาวต้อนรับ สี จิ้นผิง ที่กรุงวอชิงตัน
ฟากฝั่งสื่อของทางการจีนรายงานเมื่อวันศุกร์ (13 พ.ย.) โดยอ้างอิงคำแถลงของโฆษกกระทรวงการต่างประเทศว่า “ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง มีกำหนดเข้าร่วมการหารือแบบ ‘ทวิภาคี’ นอกรอบการประชุมสุดยอด APEC แต่ยังคงไม่มีการรายงานถึงการประชุมไตรภาคีแต่อย่างใด”
ส่วนทางฝั่งรัสเซีย สำนักข่าว TASS ของรัฐบาลก็รายงานไว้ตั้งแต่ช่วงต้นเดือนว่า “ดมิทรี เปสคอฟ โฆษกทำเนียบเครมลิน ได้ระบุว่ามี ‘สัญญาณที่ยืนยันถึงความพร้อม’ สำหรับการพูดคุยในลักษณะดังกล่าวระหว่างการประชุมสุดยอดครั้งนี้”
